Ulucz - Google

Ulucz

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Współrzędne: 49°67' N 22°27' EGeografia

Ulucz
Województwo podkarpackie
Powiat brzozowski
Gmina Dydnia
Położenie 49° 67'  N
22° 27'  E
Liczba
mieszkańców (2004)
 • liczba ludności

150
Strefa numeracyjna
(do 2005)		 13
Tablice rejestracyjne RBR
Położenie na mapie Polski
Ulucz
Ulucz
Ulucz
Zdjęcie

Ulucz (1565 Hulicz, 1872 Ułucz, w latach 1977-1981 Łąka) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Dydnia.

Spis treści

[edytuj] Historia

Pierwsze ślady osadnictwa w Uluczu przypadają na okres kultury trzcinieckiej - epoki brązu a zgromadzone zabytki archeologiczne przez profesora Michała Parczewskiego z tego terenu datowane są w czasie na ok. 1600 lat p.n.e. W samym Uluczy archeolodzy odkryli wielokulturową osadę z zabytkami z epoki brązu oraz okresu hallstattskiego [1]. Lata od 981 do 1339 to okres wpływów księstwa Rusi kijowskiej oraz halickiej. Wieś po raz pierwszy wspomniana w dokumencie z roku 1373 jako Ulicz. W roku tym została nadana przez księcia Władysława Opolczyka Przemysławowi z Jabłonicy. W 1565 r.[2] wieś nazywała się Hulicz, liczyła 29 kmieci oraz 16 ¾ łana powierzchni. W okresie I Rzeczypospolitej wieś znajdowała się składzie starostwa mrzygłodzkiego. Jako wieś królewska należała do żup tyrawskich w ekonomii samborskiej. W XVI i XVII wieku przybyli tu Mazurzy wyrabiali m.in. łodzie "czołni i tramnicze do komiąg" oraz "kiczki do dychtowania komiąg" opuszczane do Sanu celem spływu soli z żup tyrawskich do Przemyśla, pobierano również podatek od kupców udających się do Przemyśla i Sambora. We wsi obok cerkwi św. Mikołaja stał na wzgórzu klasztor bazylianów. Klasztor został zlikwidowany w roku 1744, a wyposażenie przeniesiono następnie do klasztoru w Dobromilu. W roku 1694 ulicki Ihumen Teofil był delegatem na soborze w Przemyślu. Częścią składową wsi był do końca XIX w. przysiółek Hruszówka leżący na prawym brzegu Sanu. Od roku 1882 wieś należała do powiatu brzozowskiego w austriackiej prowincji Galicja. W roku 1870 wieś liczyła 1342 Rusinów, 98 Polaków oraz 181 Niemców (Żydów).

W roku 1772 własność Piotra Starzyńskiego, następnie reinkamerowana w 1785, po 1828 własność Teodora Tergonde i Kazimierza Gozdowicza. Do roku 1939 we wsi znajdował się dwór którego właścicielką była Kazimiera Dydyńska herbu Gozdawa właścicielka Strachociny.

[edytuj] Lata 1939-1947

Po 17 września 1939 wieś dostała się pod okupację sowiecką. 25 czerwca 1941 pod okupację niemiecką. Do 1944 było we wsi 400 gospodarstw oraz 2040 mieszkańców (1620 Ukraińców). Do roku 1946 we wsi działała komórka UPA odpowiedzialna za spalenie pobliskiej wsi Temeszów. 10 września 1946 z Ulucza[3] wyszedł atak oddziału UPA na Witryłów, Łodzinę i Hłomczę[4]. Wśród dorosłych napastników byli nawet bardzo młodzi chłopcy[5]. Następnie Ulucz został całkowicie spalony przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa. Do dziś ocalała tylko jedna z dwóch uluckich cerkiew, na górze Dębnik Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego w Uluczu. Ostatecznego dzieła zniszczenia wielowiekowej kultury i tradycji dokonała polska Akcja Wisła.

[edytuj] Współczesność

Dziś wieś liczy kilkanaście domów. W roku 2001 w Uluczu wybudowano murowany kościół rzymskokatolicki pw. Matki Bożej Fatimskiej.

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

[edytuj] Zabytki

Cennym zabytkiem jest drewniana cerkiew pw. Wniebowstąpienia Pańskiego z 1659 r., usytuowana na wzgórzu Dębnik - Dubnyk (344 m n.p.m.), wznoszącym się ponad doliną Sanu. Kaplica murowana z 1848 roku, upamiętniająca zniesienie pańszczyzny.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego w Uluczu.

[edytuj] Ciekawostki

Dawna nazwa miejscowości to Ulicz[potrzebne źródło]. Powstała ona w czasach przynależności tych ziem do Rusi. Została zasiedlona jak głosi legenda przez brańców wojennych z plemienia Uliczów znad brzegów Morza Czarnego.

[edytuj] Sławni ludzie urodzeni w Uluczu

zabudowa wsi

drewniana cerkiew

tablica pamiątkowa Werbickiego

kościół rzymskokatolicki w Uluczu

Przypisy

  1. ↑ Michał Parczewski. Ulucz, province of Krosno. A multi-culture settlement mainly from the early Middle Ages, the Bronze Age and the Hallstatt period. 1982
  2. ↑ Lustracja województwa ruskiego, podolskiego i bełskiego, 1564-1565, ISBN: 83-7181-193-4, Warszawa 1992, 2001
  3. ↑ "Chociaż nie zawsze – były wioski, które dobrowolnie wspomagały działania UPA. Z Ulucza wywodziło się również wielu członków UPA" [w:] Andrzej Romaniak Prawda i Pamięć: 61. rocznica napadu UPA na Witryłów, Łodzinę i Hłomczę
  4. ↑ [w:] OKŚZpNP Rzeszów, prokuratorzy Marek Sowa, Marian Papiernik. Śledztwo w sprawie zbrodni popełnionych przez nacjonalistów ukraińskich w latach 1945-1946 na szkodę ludności polskiej zamieszkałej na terenie Temeszowa, Ulucza, Witryłowa pow. Brzozów, tj. przestępstwa z art. 148 § 2 pkt 1, 2, i 4 oraz § 3 kk w zw. z art. 1 pkt 1 lit., podjęte 8 listopada 2000.
  5. ↑ [w:] Andrzej Romaniak Prawda i Pamięć: 61. rocznica napadu UPA na Witryłów, Łodzinę i Hłomczę. 7 września 2007, esanok

[edytuj] Linki zewnętrzne


p • d • e
Gmina Dydnia

Siedziba gminy: Dydnia
Wsie: Dydnia • Grabówka • Jabłonica Ruska • Jabłonka • Końskie • Krzemienna • Krzywe • Niebocko • Niewistka • Obarzym • Temeszów • Ulucz • Witryłów • Wydrna

 

Towarzysko: Szwedzi ulegli Francji
Szwecja przegrała z Francją 2:3 (1:1) w towarzyskim meczu piłkarskim, rozegranym w środę w Goeteborgu.
Towarzysko: Niemcy wygrały z Belgią
Niemcy wygrały z Belgią 2:0 (0:0) w towarzyskim meczu piłkarskim rozegranym w środę w Norymberdze.
Albania pokonała Liechtenstein w meczu towarzyskim
Albania pokonała Liechtenstein 2:0 (2:0) w towarzyskim meczu piłkarskim rozegranym w Tiranie.
Szwajcaria lepsza od Cypru w spotkaniu towarzyskim
Szwajcaria wygrała z Cyprem 4:1 (2:1) w towarzyskim meczu piłkarskim w Genewie.
Cztery bramki w towarzyskim spotkaniu Włoch i Austrii
Włochy zremisowały z Austrią 2:2 (1:2) w towarzyskim meczu piłkarskim, który w środę rozegrano w Nicei, we Francji.
Linki: Strona gwna