Uniwersytet Albertyna w Królewcu - Google

Uniwersytet Albertyna w Królewcu

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Uniwersytet "Albertyna" (Albertina), kartka pocztowa, XIX wiek
Uniwersytet "Albertyna" (Albertina), kartka pocztowa, XIX wiek
Stary Uniwersytet i katedra, przed 1944
Stary Uniwersytet i katedra, przed 1944

Spis treści

Uniwersytet "Albertyna" (Albertina) (niem. Albertus-Universität Königsberg) – uniwersytet w Królewcu istniejący w latach 1544-1945. Jedyny uniwersytet w Księstwie Pruskim i drugi w I Rzeczypospolitej (po Akademii Krakowskiej). Po oderwaniu się Prus od Polski w 1657, Albertyna pozostała największym ośrodkiem akademickim w Prusach Wschodnich do końca ich istnienia. Obecnie do tradycji Albertyny odwołuje się Rosyjski Państwowy Uniwersytet im. Immanuela Kanta w Kaliningradzie.

[edytuj] Powstanie uniwersytetu

Uniwersytet Królewiecki zawdzięcza swą nazwę Albrechtowi Hohenzollernowi – pierwszemu władcy Prus Książecych. Celem, jaki stawiał książę Albrecht przed uniwersytetem, było szerzenie "czystej ewangelii" wewnątrz księstwa i w całej Rzeczypospolitej, dostarczenie państwu kadry urzędniczej, nauczycieli, lekarzy oraz ogólne szerzenie oświaty i kultury humanistycznej.

W 1539 r. książę polecił stanom pruskim znalezienie funduszy na utrzymanie szkoły. Brano pod uwagę kilka lokalizacji: Nidzica, Zalewo, Welawa. Ostatecznie w 1542 założono w Królewcu (Knipawie) szkołę partykularną, która miała przygotowywać uczniów do studiów uniwersyteckich. Już w lipcu 1544 Albrecht rozesłał do kilku państw (w tym Polski, Danii, Szwecji i do krajów niemieckich) proklamację powstania uniwersytetu. 17 sierpnia nastąpiło poświęcenie uczelni i objęcie rządów przez pierwszego rektora Georgiusa Sabinusa. Sabinus był dwukrotnie rektorem Albertyny. Dotychczasowa szkoła partykularna została przekształcona w pedagogium, a jej zamknięcie nastąpiło w 1617 r.

Albrecht zapowiedział, że uczelnia będzie nadawała stopnie naukowe, ale nie posiadała ona odpowiedniego przywileju ani od Stolicy Apostolskiej (papież nie widział interesu w popieraniu protestanckiego uniwersytetu), ani od cesarza Niemiec (Albrecht po sekularyzacji zakonu krzyżackiego został w Niemczech banitą). Uniwersytet powstał dzięki królowi Polski Zygmuntowi Augustowi, który w 1560 r. obdarzył go takimi samymi przywilejami, jakie posiadała Akademia Krakowska.

[edytuj] Polacy na uczelni

Wśród pierwszych profesorów uczelni byli: Abraham Kulwieć – wykładowca greki i hebrajskiego, Stanisław Rafajłowicz – wykładowca teologii (nie znał niemieckiego, wykłady odbywały się po łacinie). Wśród pierwszych studiujących tu znanych Polaków byli: Bieniasz Budny, Erazm Gliczner, Marcin Kwiatkowski, Jan Kochanowski, Piotr Kochanowski, Andrzej Kochanowski, Jan i Jakub Niemojewscy i Stanisław Sarnicki. Astronomią zajmował się m.in. Polak Maciej Menius, profesor matematyki w gdańskim gimnazjum, który w Królewcu wydał w 1584 książkę Themata de circulis Spherae Materialis. Wykładał tu także luterański teolog Hieronim Malecki[1]. Przez 24 lata rektorem uczelni był Celestyn Myślenta.

Jednym z ważniejszych celów uczelni było kształcenie duchownych protestanckich; od 1728 istniało tam ewangelickie "Seminarium Polskie"[2], które działało aż do lat 30. XX w. i wykształciło wielu pastorów, zasłużonych dla krzewienia oświaty i kultury polskiej na Mazurach, m.in. Krzysztofa Celestyna Mrongowiusza i Gustawa Gizewiusza. Działali tam m. in. Jerzy Olech, Marcin Gregor, Herman Pełka, August Grzybowski.

[edytuj] Rektorzy

Georgius Sabinus 1544-1547
Christoph Jonas 1548 (prawnik)
Johannes Brettschneider 1549 (prof. medycyny)
Georgius Sabinus 1552-1553
Celestyn Myślenta 1628
Celestyn Myślenta 1632
Celestyn Myślenta 1636
Celestyn Myślenta 1640
Celestyn Myślenta 1644
Celestyn Myślenta 1648
Celestyn Myślenta 1652
Simon Dach 1656-1657
Immanuel Kant 1786
Immanuel Kant 1788
Wilhelm Georg Remer 1812 (witał Napoleona)
Ferdinand Lindemann 1892-1893
Götz von Selle ostatni rektor

[edytuj] Profesorowie

[edytuj] Słynni absolwenci

[edytuj] Studenci

Przypisy

  1. ↑ Jerzy Duda, "Albertina" na znaczkach i kartach pocztowych
  2. ↑ Grygier, T (1957): Seminarium polskie w Królewcu (Das polnische Seminar in Königsberg), in: Komunikaty Mazursko-Warminskie (Olsztyn) Nr. 3, S. 129-141.

[edytuj] Bibliografia

  • Janusz Jasiński, Historia Królewca, Szkice z XIII-XX stutecia, Książnica Polska, Olsztyn, 1994, ISBN 83-85702-03-2.
  • Tadeusz Oracki, Słownik biograficzny Warmii, Prus Książęcych i Ziemi Malborskiej od połowy XV do końca XVIII wieku L-Ż, Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie, Olsztyn, 1988.
  • Sławomir Augusiewicz, Janusz Jasiński, Tadeusz Oracki, "Wybitni Polacy w Królewcu XVI-XX wiek", LITTERA, Olsztyn, 2005, ISBN 83-89775-03-4
Commons
Zobacz kategorię na Wikimedia Commons:
Uniwersytet Albertyna w Królewcu

Festiwal im. Najdorfa: Sasikiran wciąż niepokonany
Reprezentant Indii Krishnan Sasikiran, z dorobkiem 5 punktów po sześciu rundach, pozostaje liderem turnieju A Mazowieckiego Festiwalu Szachowego im. Mieczysława Najdorfa, który odbywa się w Warszawie.
25 milionów euro za zawodnika Realu
Chelsea Londyn zamierza sprowadzić zawodnika Realu Madryt, Brazylijczyka Robinho. Wcześniej sam zawodnik wyraził chęć przeniesienia się na Stamford Bridge.
Sparingowa porażka Wojasa Podhale
W sparingowym meczu w słowackim Dolnym Kubinie hokeiści Wojasa Podhale Nowy Targ przegrali z ekstraligowym MHK Ski Park Kezmarok 1:2. Rewanż we wtorek w Kieżmarku.
Pekin 2008: Nowitzki chorążym Niemiec, Jasikevicius Litwy
Gwiazdy światowej koszykówki Niemiec Dirk Nowitzki (Dallas Mavericks) i Litwin Sarunas Jasikevicius (Panathinaikos Ateny) poniosą flagi swoich reprezentacji podczas piątkowej uroczystości otwarcia igrzysk w Pekinie.
ME U-20: złoto i srebro Polaków
Michał Kądzioła i Jakub Szałankiewicz zdobyli we włoskim San Salvo tytuł mistrzów Europy w siatkówce plażowej zawodników do lat 20. W finale wygrali z holenderską parą Brouwer - Varenhorst 2:1 (21:12, 14:21, 15:12).
Linki: Strona gwna