Z Wikipedii

Urzet barwierski
Systematyka wg Reveala
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	Rosopsida
Rząd	kaparowce
Rodzina	kapustowate
Rodzaj	urzet
Gatunek	urzet barwierski
Nazwa systematyczna
Isatis tinctoria L.
Galeria zdjęć i grafik

Urzet barwierski (Isatis tinctoria) - gatunek rośliny dwuletniej należący do rodziny kapustowatych. Pochodzi z obszarów stepowych południowo-wschodniej części Europy, z Kaukazu, Azji Mniejszej. Występuje w prawie całej Europie, przeważnie jako zdziczały z upraw ^[1]. Status gatunku we florze Polski: kenofit, efemerofit, w stanie dzikim jest w Polsce bardzo rzadki ^[2].

[edytuj] Charakterystyka

Pokrój

Roślina 50-140 cm wysokości, wzniesiona, okazała.

Łodyga

Od spodu miękko owłosiona, ku górze naga i niebieskawo oszroniona

Liście

Dolne liście łodygowe na ogonkach, jajowate. Górne liście siedzące, strzałkowate, obejmujące łodygę.

Kwiaty

Liczne, żółte, zebrane w baldachowatowiechowate kwiatostany. Płatki korony prawie dwa razy dłuższe od działek kielicha. Kielich 4-działkowy, korona 4-płatkowa, 6 pręcików, 1 słupek. Kwitnie od maja do lipca

Owoce

Zwisające, pojedyncze łuszczyny, długie do 2,5 cm, przy dojrzewaniu ciemniejące do czarnego fioletu.

Biotop, wymagania

Przydroża, kamieniołomy, nasypy, winnice, suche murawy. Gleba wapienna, bogata w azot.

[edytuj] Zastosowanie

• Roślina uprawna : uprawiana jako roślina barwierska. Urzet został sprowadzony do Europy już w starożytności ze względu na dużą zawartość barwnika indygo, który pozyskuje się z liści.
• roślina miododajna
• Źródło glukobrassicyny (jedzenie warzyw obfitujących w glukobrassicynę zmniejsza ryzyko nowotworów). Zawiera około 20 razy więcej tego związku niż brokuły.
• jest uprawiany jako roślina ozdobna. Ozdobne są nie tylko kwitnące rośliny, ale również pędy z owocami zwisającymi na cieniutkich szypułkach. Używany bywa do suchych bukietów.

Biotop

Miejsca ruderalne, przydroża. Hemikryptofit.

[edytuj] Ciekawostki

• Wyciąg z urzetu stosowały plemiona celtyckie i germańskie podczas rytualnych obrzędów.
• Nazwa gatunkowa tinctoria w łacinie znaczy barwiący, farbujący.
• W 60 r. n. e. Boadicea (czyli zwycięska) - królowa Icenów żyjących we wschodniej Anglii, poprowadziła swoje wojska do walki z Rzymianami całkowicie rozebrana, pomalowana tylko na niebiesko barwnikiem uzyskanym z urzetu barwierskiego.

[edytuj] Zobacz też

Rdest barwierski

Przypisy