Indeks Eksplozywności Wulkanicznej
Z Wikipedii
Indeks Eksplozywności Wulkanicznej (ang. Volcanic Explosivity Index, VEI) - skala eksplozywności erupcji wulkanicznych opracowana w 1982 przez Chrisa Newhalla z U.S. Geological Survey i Steve'a Selfa z University of Hawaii.
Skala eksplozywności oparta jest na wartościach objętości wydobywającego się materiału piroklastycznego, wysokość chmury pyłów wyrzuconych do atmosfery oraz opisowe określenia wybuchu (od "łagodnego" po "mega-kolosalny"). Skala eksplozywności jest otwarta, ale wielkość 8 przypisana jest do największych znanych w historii erupcji wulkanicznych (około 1012 m³ tefry oraz 25 km słup pyłów), podczas gdy erupcje o wartości 0 to erupcje nie-eksplozywne (poniżej 104 m³ wyrzuconych materiałów). Każdy punkt na skali VEI oznacza dziesięciokrotny wzrost eksplozywności wybuchu.
Spis treści |
[edytuj] Skala eksplozywności
| VEI | Typy erupcji | Opis erupcji | Wysokość słupa popiołów |
Objętość wyrzuconych materiałów |
Częstość | Przykład | Liczba wystąpień †|
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 0 | hawajska | nie-eksplozywna | < 100 m | < 10,000 m³ | codziennie | Mauna Loa | wiele |
| 1 | hawajska/strombolijska | łagodna | 100-1000 m | > 10,000 m³ | codziennie | Stromboli | wiele |
| 2 | strombolijska/wulkaniańska | eksplozywna | 1-5 km | > 1,000,000 m³ | cotygodniowo | Galeras (1993) | 3477 |
| 3 | wulkaniańska/peleańska | poważna | 3-15 km | > 10,000,000 m³ | corocznie | Nevado del Ruiz (1985) | 868 |
| 4 | peleańska/pliniańska | katastrofalna | 10-25 km | > 0.1 km³ | ≥ 10 lat | Soufrière Hills (1995) | 278 |
| 5 | pliniańska | paroksyzmalna | > 25 km | > 1 km³ | ≥ 50 lat | St. Helens (1980) | 84 |
| 6 | pliniańska/ultrapliniańska | kolosalna | > 25 km | > 10 km³ | ≥ 100 lat | Pinatubo (1991) | 39 |
| 7 | pliniańska/ultrapliniańska | super-kolosalna | > 25 km | > 100 km³ | ≥ 1000 lat | Tambora (1815) | 4 |
| 8 | pliniańska/ultrapliniańska | mega-kolosalna | > 25 km | > 1,000 km³ | ≥ 10,000 lat | Toba (73,000 BP) | żadna |
†Liczba erupcji danego typu w ciągu ostatnich 10 tys. lat według danych Smithsonian Institution
[edytuj] Przykłady erupcji
[edytuj] Zobacz też:
[edytuj] Bibliografia
- Christopher G. Newhall; Steve Self (1982). "The volcanic explosivity index (VEI): An estimate of explosive magnitude for historical volcanism". Journal of Geophysical Research (87): 1231–1238.
- Ben G. Mason; David M. Pyle, and Clive Oppenheimer (2004). "The size and frequency of the largest explosive eruptions on Earth" (PDF). Bulletin of Volcanology 66 (8): 735–748. DOI:10.1007/s00445-004-0355-9.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Definicja VEI na stronie USGS
- How to measure the size of a volcanic eruption, The Guardian
- The size and frequency of the largest explosive eruptions on Earth, artykuł w Bulletin of Volcanology
- Lista największych erupcji w holocenie (VEI > 4) na stronie Global Volcanism Program
| Polacy wejdÄ… do litewskiego parlamentu |
 Akcja Wyborcza Polaków na Litwie wejdzie do tamtejszego parlamentu - wskazują wyniki podliczenia 85% oddanych głosów. Wszystko wskazuje na to, że partii po raz pierwszy udało się pokonać 5 proc. próg wyborczy. W głosowaniu zwyciężyła opozycyjna partia konserwatywna Związek Ojczyzny - Litewscy Chrześcijańscy Demokraci Andriusa Kubiliusa.
|
| Kalifornię trawią pożary |
 450 domów musieli opuścić mieszkańcy okolic Los Angeles w obawie przed ogniem. W sumie strażacy ewakuowali około 1200 osób. Po raz kolejny w tym roku walczą z pożarami trawiącymi kalifornijskie lasy.
|
| Zabijają ekstremistów dziesiątkami |
 Pakistańskie wojsko starło się z islamskimi ekstremistami i zabiło ponad 50 bojowników - podały w niedzielę władze Pakistanu. Walki toczyły się w prowincji Orakzai niedaleko granicy z Afganistanem.
|
| 900 tysięcy gejów na Copacabanie |
 Prawie milion gejów, lesbijek i transseksualistów przemaszerowało wzdłuż Copacabany, by zamanifestować swój sprzeciw wobec homofobii i dyskryminacji. Paradę połączono z kampanią edukacyjną na temat zagrożenia AIDS.
|
| 38 tys. ludzi uciekało przed wielką wodą |
 Tysiące mieszkańców północnej Kolumbii walczy z powodzią, wywołaną przez padające od kilku dni ulewne deszcze. Do tej pory z obawy przed żywiołem z domów uciekło już ponad 38 tysięcy osób.
|