K-1 (sport walki)

Z Wikipedii

(Przekierowano z Walka K-1)

Ten artykuł dotyczy sportu walki. Zobacz też: inne artykuły o oznaczeniu K-1.

K-1 - założona w 1993 roku japońska organizacja promująca walki kick-boxerskie na zmodfikowanych zasadach kick-boxingu wzbogaconych o techniki z innych stylów (stąd też często w materiałach promocyjnych K-1 zwana jest nowym sportem walki)^[1]. Jednym z głównych założeń, które legło u podstaw powstania organizacji było umożliwienie rywalizacji przedstawicielom różnych sztuk i sportów walki. Dziś na ringach K-1 występują przede wszystkim zawodnicy kick-boxingu, boksu tajskiego, karate i boksu.

Tradycyjnym formatem w jakim walczą zawodnicy jest cykl K-1 World Grand Prix (bez limitów wagowych), na który składają się regionalne turnieje eliminacyjne oraz będący zwieńczeniem sezonu coroczny Finał K-1 World Grand Prix^[2]. W 2002 roku wprowadzono kategorię do 70 kg (K-1 MAX), a w 2008 roku kategorię do 60 kg. Zawodnicy poniżej 20 roku życia rywalizują w turniejach K-1 World Youth. Oprócz tego na całym świecie organizowane są turnieje na licencji K-1 (tzw. K-1 Fighting Network) w założeniu będące rezerwuarem talentów dla powyższych serii (np. rozegrany w 2008 r. w Warszawie K-1 Europe MAX GP czy K-1 Scandinavia). Od 2007 r. K-1 organizuje również walki o tytuł mistrza świata w kategoriach ciężkiej i superciężkiej.

Ciałem zarządzającym K-1 jest Fighting and Entertainment Group (FEG), obecnie kierowanym przez Sadaharu Tanikawę. Siostrzaną organizacją K-1 jest DREAM, która promuje walki w formacie MMA.

Andy Hug (z lewej) kontra Peter Aerts - półfinał K-1 WGP 1997

[edytuj] Historia K-1

1980 - Kazuyoshi Ishii zakłada Szkołę Seido-kaikan Karate w Osace z licznymi dojo i uniwersyteckimi klubami karate na terenie Kansai^[3].
1982 - Ishii organizuje w Osace pierwszy turniej wszystkich japońskich szkół karate Seido-kaikan. Zawodu typu full contact wypełniają halę Furitsu i są nadawane przez lokalną telewizję.
1988 - Dwóch studentów Ishiiego, Toshiyuki Yanagisawa i Masaaki Satake, plasują się na pozycji 1. i 2. w turnieju Karate Real Champion Tournament, przynosząc Seido-kaikan rozgłos w środowisku sztuk walk.
1992 - Dochodzi do pierwszego turnieju w Japonii, w którym zawodnicy karate startują w rękawicach bokserskich ("Karate Japan Open") — Seido-kaikan coraz bardziej ewoluuje w stronę kick-boxingu. Do organizacji Ishiiego przyłącza się słynny karateka Andy Hug (po tym jak został wyrzucony z Kyokushin).
1993 - Masaaki Satake zdobywa Puchar Świata w Seido-kaikan, w finale pokonując w kontrowersyjnych okolicznościach Huga. Turniej ten uznawany jest za "protoplastę" K-1 World Grand Prix^[4]. Ishii zakłada K-1 — organizację, dzięki której karatecy Seido-kaikan będą mogli konfrontować swoje umiejętności z przedstawicielami innych stylów walki. 30 kwietnia w arenie Yoyogi Dai-Ichi w Tokio odbywa się pierwszy w historii turniej K-1 World Grand Prix (WGP); 8 przedstawicieli Seido-kaikan, boksu tajskiego i kick-boxingu rywalizuje o tytuł mistrza K-1. Zwycięża chorwacki kick-boxer Branko Cikatić inkasując główną nagrodę w wysokości $100 000. Ernesto Hoost wygrywa turniej K-2 World Grand Prix (do 90 kg) — K-1 porzuci ideę jego organizowania w przyszłości.
1994 - Peter Aerts wygrywa drugą edycję WGP, zostając najmłodszym mistrzem w historii (23 lata i 217 dni).
1995 - K-1 rozrasta się, po raz pierwszy zorganizowany jest turniej eliminacyjny do Finału WGP. Aerts skutecznie broni tytułu, w finale nokautując debiutanta Jerome Le Bannera. Pierwszy turniej K-1 poza Japonią — K-1 Fight Night w Zurychu.
1996 - Walki K-1 są po raz pierwszy transmitowane na żywo przez ogólnojapońską telewizję Fuji TV^[5]. Andy Hug zwycięża Finał K-1 WGP.
1997 - Ernesto Hoost wywalcza swój pierwszy mistrzowski tytuł.
1998 – Pierwsza gala K-1 w USA (zwycięża Rick Roufus). Peter Aerts zdobywa swój trzeci tytuł mistrza K-1 w rekordowym czasie 6 minut i 43 sekund.
1999 - Ernesto Hoost po raz drugi mistrzem.
2000 - Cykl K-1 rozrasta się do aż 12 turniejów pre eliminacyjnych i eliminacyjnych, zawodnicy walczą o miejsce w Finale WGP w trzech "blokach" (A, B i C). Hoost powtarza sukces sprzed roku.
2001 - Dalsza ewolucja systemu eliminacji: 4 turnieje eliminacyje + 2 repasażowe. Mark Hunt zostaje pierwszym mistrzem K-1 spoza Europy. K-1 po raz pierwszy organizuje walki na zasadach MMA (turniej Andy Memorial GP Japan).
2002 - Liczne kontuzje zawodników wymuszają rezygnację ze skomplikowanego systemu kwalifikacji, powrót do tradycyjnego 16-osobowego turnieju eliminacyjnego. Ernesto Hoost zostaje pierwszym i jedynym w historii czterokrotnym mistrzem K-1 WGP. Pierwsza edycja K-1 MAX (mistrzem Albert Kraus). K-1 znajduje się u szczytu popularności — Finał K-1 WGP ogląda w Tokyo Dome rekordowe 74 500 ludzi. FEG nawiązuje współpracę z PRIDE FC czego owocem jest gala K-1 Dynamite/PRIDE Shockwave na Stadionie Olimpijskim w Tokio (ponad 91 000 widzów)^[6].
2003 - Prezydent i założyciel K-1 Kazuyoshi Ishii zostaje aresztowany a następnie skazany za malwersacje podatkowe^[7]. Organizację przejmują Sadaharu Tanikawa, Nobuaki Kakuda i Bob Sapp. Wraz ze zmianą kierownictwa zostaje wprowadzona nowa strategia marketingowa - w K-1 zaczynają walczyć wrestlerzy, zapaśnicy sumo i emerytowane gwiazdy zawodowego boksu. Mistrzem K-1 MAX zostaje Masato, a K-1 WGP Remy Bonjasky.
2004 - Nowym mistrzem K-1 MAX zostaje Buakaw Por. Pramuk. Bonjasky zachowuje tytuł pokonując w powtórce finału sprzed roku Musashiego.
2005 - Ciąg dalszy holenderskiej dominacji — mistrzem K-1 WGP po raz pierwszy zostaje Semmy Schilt a K-1 MAX Andy Souwer. Na bazie poprzednich doświadczeń z MMA, FEG powołuje do życia K-1 Hero's - organizację mieszanych sztuk walki (w 2007 przekształcona w DREAM).
2006 - Schilt oraz Buakaw zostają po raz drugi mistrzami. Finał K-1 WGP po raz pierwszy nie jest rozgrywany w Tokio lecz w Jokohamie. Karierę kończy czterokrotny mistrz K-1 WGP Ernesto Hoost (ówczesny rekordzista pod względem występów w K-1 - 74 walki).
2007 - K-1 inicjuje rywalizację o pasy mistrza świata w kategoriach ciężkiej i superciężkiej. Mistrzami zostają odpowiednio Badr Hari i Semmy Schilt. Semmy Schilt zostaje pierwszym w historii zawodnikiem K-1 WGP, który zdobywa tytuł mistrzowski trzy razy z rzędu. Andy Souwer wygrywa K-1 MAX.
2008 - Semmy Schilt broni w Fukuoce tytuł mistrza świata w kat. superciężkiej pokonując Jerome Le Bannera. Jest to 14. z rzędu wygrana walka Schilta w K-1. Tym samym bije on rekordową serię zwycięstw Petera Aertsa z 1996 r.^[8]

[edytuj] Zasady walki

Reguły K-1^[9] w ciągu lat ewoluowały, jednak generalnie określić można je jako połączenie zasad pełnokontaktowego kick-boxingu i boksu tajskiego.

[edytuj] Kwestie techniczne

Zawodnicy rywalizują w kwadratowym ringu o wymiarach 6,4 x 6,4 m. Obowiązkowy sprzęt ochronny stanowią rękawice bokserskie, ochraniacz na krocze oraz ochraniacz na zęby.

Walka trwa 3 rundy po 3 minuty (gdy sędziowie nie są w stanie wyłonić zwycięzcy mogą zarządzić 1 lub 2 rundy dodatkowe) lub rzadziej 5 rund po 3 minuty (w tym wypadku, gdy sędziowie nie są w stanie wyłonić zwycięzcy ogłasza się remis). Możliwe rozstrzygnięcia to: nokaut (KO), nokaut techniczny (TKO), wygrana przez decyzję sędziów, remis lub uznanie walki za nieodbytą. Trzy nokdauny w jednej rundzie oznaczają nokaut.

Co do odmienności zasad w walkach turniejowych patrz: K-1 World Grand Prix.

[edytuj] Dozwolone techniki

Walka toczy się wyłącznie w "stójce" (zakaz walki w parterze). Dozwolone są wszelkie ciosy bokserskie (plus uderzenie obrotowe grzbietem pięści, ang. backfist) oraz kopnięcia (w tym kolanem). Pole rażenia to zarówno głowa, korpus, jak i nogi przeciwnika.

Klinczowanie jest dopuszczalne, pod warunkiem, że ma na celu zadanie ciosu (głównie kolanem). W przeciwnym wypadku sędzia ringowy jest obowiązany rozerwać klincz i upomnieć zawodnika.

Nie jest zabronione przechwytywanie nogi kopiącego rywala ani ściąganie jego głowy na kolano. Jednak po dokonaniu tego, można zadać tylko jeden cios, po czym należy uwolnić nogę lub głowę.

[edytuj] Faule

Zabronione są m.in.:

ciosy głową
ciosy łokciem
ciosy w krocze
rzuty i dźwignie
duszenia i ciosy w gardło
gryzienie
uderzanie przeciwnika znajdującego się na ziemi
uderzanie przeciwnika odwróconego plecami
trzymanie się lin
uporczywe bierne klinczowanie

[edytuj] Sędziowie

Zespół sędziowski stanowi sędzia ringowy oraz trzech sędziów punktowych. Aby wyłonić tryumfatora, co najmniej dwóch sędziów punktowych musi wskazać zwycięzcę (np. jeśli zrobił to tylko jeden z nich a dwaj pozostali przyznali remis, ogłasza się rundę dodatkową lub remis). Walka jest oceniona na podstawie poniższych kryteriów wg ustalonej kolejności:

liczba nokdaunów
stopień obrażeń zadanych rywalowi
liczba celnych ciosów
agresja (aktywność w ofensywie)

[edytuj] K-1 World Grand Prix

Finał K-1 World Grand Prix jest coroczną imprezą odbywającą się nieprzerwanie od 1993 r. Do 2006 r. miejscem zmagań było tradycyjnie Tokio, obecnie jest to Jokohama. W rozgrywanym zwykle pod koniec roku turnieju startuje 8 zawodników, spośród których wyłaniany jest mistrz K-1 WGP. Pierwotnie (1993-1994) "ósemka" była wybierana przez władze K-1 na zasadzie zaproszeń. W 1995 roku, w związku z rozwojem organizacji i zwiększeniem się liczby zawodników, wprowadzono system kwalifikacji. W ciągu lat poddawany był on częstym modyfikacjom. Po kolejnej reformie, przeprowadzonej w 2007 r., wygląda on następująco:^[10]
Etap I
Wyłanianych jest 16 zawodników:

zwycięzca GP Azji (w 2008 r. w Taipei)
zwycięzca GP USA (w 2008r. w Honolulu)
zwycięzca GP Europy (w 2008 r. w Amsterdamie)
zwycięzca GP Japonii (w 2008 r. w Fukuoce)
mistrzowie K-1 w kategoriach ciężkiej i superciężkiej
8 finalistów z poprzedniego roku
stawkę uzupełniają zawodnicy wybrani przez fanów w głosowaniu internetowym oraz na podstawie "dzikich kart" przyznawanych przez K-1.

Etap II
Wybrana w powyższy sposób "szesnastka" zapraszana jest na turniej eliminacyjny Fianal Elimination (Final 16) w Seulu. Zawodników dobiera się w pary i 8 zwycięzców z każdej z nich uzyskuje prawo udziału w Finale K-1 World GP.

Finał K-1 World GP odbywa się w systemie pucharowym (4 ćwierćfinały - 2 półfinały - finał). Zwycięzca musi wgrać tego samego wieczoru 3 walki, aby zdobyć mistrzostwo. Zawodnicy sami dobierają się w pary ćwierćfinałowe. Wyboru dokonują w kolejności zależnej od wylosowanego numeru (od 1 do 8). Daje im to możliwości wskazania zawodnika, z którym chcą odbyć pierwszą walkę oraz miejsca w "drabince" (które decyduje o tym kiedy odbędzie się ich pierwsza walka - im wcześniej tym więcej czasu na odpoczynek przed ćwierćfinałem).^[11]

Do udziału w turnieju wybieranych jest również 2 zawodników, którzy walczą w walce rezerwowej. Jej zwycięzca stanowi rezerwę na wypadek kontuzji któregoś z podstawowych finalistów. Stosuje się zasadę, że jeśli zwycięzca np. ćwierćfinału nie jest w stanie przystąpić do następnej walki, w pierwszej kolejności zastępuje go przegrany, a gdyby i on nie mógł walczyć (został znokautowany lub również jest kontuzjowany), w półfinale wystąpi zwycięzca walki rezerwowej. Sytuacja taka zdarzyła się np. w 2006 roku, gdy z kontuzji Bonjasky'ego i Leko skorzystał Peter Aerts.

Każda walka trwa standardowo trzy 3-minutowe rundy. Oczywiście może się zakończyć przed czasem (np. przez nokaut), co ma szczególnie duże znaczenie dla zawodników mających przed sobą wizję trzech walk (ze względu na oszczędność sił).

W przypadku nieosiągnięcia wyraźnej przewagi przez żadnego z zawodników, sędziowie mają prawo zarządzić rundę dodatkową. Jeśli i ona nie wyłoni zwycięzcy, ogłaszana jest druga runda dodatkowa (jest to możliwe jedynie w walce finałowej), po której sędziowie muszą już ogłosić werdykt. Zdarzyło się tak w finale K-1 World GP 2004, gdy Remy Bonjasky walczył z Musashim pełne 5 rund, zanim sędziowie przyznali mu zwycięstwo.

Reguła 3 nokdaunów obowiązuje tylko w walce finałowej. W ćwierćfinale i półfinale wystarczą 2 nokdauny w tej samej rundzie, aby ogłosić nokaut.

[edytuj] K-1 MAX

K-1 World Grand Prix jest formatem "open" - tzn. nie ma w nim podziału na kategorie wagowe. Często zdarzają się walki, w których różnica wagi pomiędzy poszczególnymi zawodnikami przekracza 30 kg. W praktyce oznacza to, że kick-boxerzy poniżej 90 kg mają niewielkie szanse na sukces (choć zdarzają się wyjątki - np. Kaoklai Kaennorsing). W związku z tym, aby umożliwić rywalizację zawodnikom z lżejszych kategorii wagowych, K-1 wprowadziło w 2002 r. cykl K-1 MAX ("Middleweight Artistic Xtreme"). Występują w nim zawodnicy do 70 kg. Rywalizacja odbywa się według takich samych reguł jak w "ciężkim" K-1. Mistrz jest wyłaniany w analogicznym do K-1 World Grand Prix 8-osobowym turnieju finałowym.

Aktualnym mistrzem K-1 MAX jest Holender Andy Souwer.

[edytuj] Kategoria ciężka i superciężka

Od 2005 roku K-1 WGP zostało całkowicie zdominowane przez górującego nad większąścią rywali Semmy'ego Schilta (blisko 130 kg i 211 cm). Skłoniło to władze organizacji do wprowadzenia od sezonu 2007 dwóch nowych kategorii wagowych: ciężkiej (do 100 kg) i superciężkiej (ponad 100 kg)^[12].

Odmiennie niż w K-1 WGP i K-1 MAX rywalizacja w obu tych kategoriach nie toczy się w systemie 8-osobowych turniejów. Mistrza wyłania się w pojedynczych walkach o tytuł (podobnie jak w zawodowym boksie).

Aktualni mistrzowie:

do 100 kg - Badr Hari (od 28 kwietnia 2007 r.)
powyżej 100 kg - Semmy Schilt (od 3 marca 2007 r.)

[edytuj] Mistrzowie K-1 (zwycięzcy finału K-1 World GP)

Rok	Zwycięzca	Pokonany
2007	Semmy Schilt	Peter Aerts
2006	Semmy Schilt	Peter Aerts
2005	Semmy Schilt	Glaube Feitosa
2004	Remy Bonjasky	Musashi
2003	Remy Bonjasky	Musashi
2002	Ernesto Hoost	Jérôme Le Banner
2001	Mark Hunt	Francisco Filho
2000	Ernesto Hoost	Ray Sefo
1999	Ernesto Hoost	Mirko "CroCop" Filipović
1998	Peter Aerts	Andy Hug
1997	Ernesto Hoost	Andy Hug
1996	Andy Hug	Mike Bernardo
1995	Peter Aerts	Jérôme Le Banner
1994	Peter Aerts	Masaaki Satake
1993	Branko Cikatić	Ernesto Hoost