Westland Lysander
Z Wikipedii
| Westland Lysander | |
 |
|
| Dane podstawowe | |
| Państwo |  Wielka Brytania |
| Producent | Westland Aircraft Limited |
| Typ | samolot współpracy z armią |
| Konstrukcja | górnopłat o konstrukcji całkowicie metalowej, podwozie klasyczne – stałe |
| Załoga | 2 |
| Historia | |
| Data oblotu | 15 czerwca 1936 |
| Lata produkcji | 1937 – 1942 |
| Dane techniczne | |
| Napęd | 1 silnik gwiazdowy Bristol Mercury XXX |
| Moc | 870 KM (640 kW) |
| Wymiary | |
| Rozpiętość | 15,25 m |
| Długość | 9,15 m |
| Wysokość | 4,42 m |
| Powierzchnia nośna | 24,15 m² |
| Masa | |
| WÅ‚asna | 1 990 kg |
| Startowa | 2 860 kg |
| OsiÄ…gi | |
| Prędkość maksymalna | 340 km/h |
| Prędkość minimalna | 90 km/h |
| Prędkość wznoszenia | 6,35 m/s |
| Pułap | 6 500 m |
| Zasięg | 930 km |
| Rozbieg | 278 m |
| Dobieg | 310 m |
| Dane operacyjne | |
| Uzbrojenie | |
| 2 karabiny maszynowe Browning kal. 7,69 mm 2 sprzężone karabiny maszynowe Lewis kal. 7,69 mm 16 bomb po 10 kg każda na 2 wysięgnikach przytwierdzonych do goleni podwozia albo 3 bomby o łącznej masie 226 kg na zaczepach pod kadłubem |
|
| Użytkownicy | |
| Wielka Brytania, Polska | |
Westland Lysander – brytyjski samolot współpracy z armią, zaprojektowany i zbudowany w 1936 roku w wytwórni Westland Aircraft Limited.
Spis treści |
[edytuj] Historia
W 1934 roku w brytyjskiej firmie lotniczej Westland Aircraft Limited opracowano projekt samolotu współpracy z armią lądową służący do rozpoznawania, korygowania ognia artylerii i atakowania celów naziemnych. Projekt powstał pod kierunkiem inż. W. E. Pettera. Pierwszy prototyp został oblatany 15 czerwca 1936 roku. Drugi prototyp, przystosowany do prób w warunkach tropikalnych, zbudowano w grudniu 1936 roku, a na początku 1937 roku wysłano go do Indii, w celu przeprowadzenia prób.
Prototyp oznaczono jako Westland Lysander Mk I skierowany do produkcji seryjnej na początku 1937 roku. W następnych latach wytwarzano następne wersje tego samolotu różniące się między sobą w zasadzie tylko rodzajem silnika. Samolot ten spełniał warunki samolotów krótkiego startu i lądowania (STOL).
Wersje produkowane seryjne samolotu Westland Lysander:
- Mk I – wersja podstawowa z silnikiem Bristol Mercury XII o mocy 890 KM (655 kW)
- Mk II – wersja z silnikiem Bristol Perseus XII o mocy 905 KM (666 kW)
- Mk III – wersja z silnikiem Bristol Mercury XX o mocy 870 KM (640 kW)
- Mk IIIA – wersja z silnikiem Bristol Mercury XXX o mocy 870 KM (640 kW)
- TT Mk IIIA – wersja wersji Mk IIIA przystosowana do holowania celów powietrznych
Produkcja samolotów Westland Lysander trwała do stycznia 1942 roku i w okresie 1937 – 1942 wyprodukowano łącznie 1425 samolotów tego typu wszystkich wersji.
[edytuj] Użycie w lotnictwie
Pierwsze seryjne samoloty Westland Lysander jako pierwszy otrzymał 16 dywizjon RAF. Jesienią 1939 roku 6 dywizjonów Royal Air Force wyposażonych w samoloty Westland Lysander przerzucono do Francji do współpracy z Brytyjskim Korpusem Ekspedycyjnym. W 1940 roku po rozpoczęciu przez Niemców inwazji na Francję okazało się, że samoloty Westland Lysander przy dużej przewadze Luftwaffe w powietrzu są nieprzydatne w bezpośrednich działaniach bojowych, jak rozpoznanie oraz atakowanie pierwszej linii wroga. W czasie działań poniosły ciężkie straty.
W związku z doświadczeniami z Francji, samoloty Westland Lysander zostały wycofane z działań bojowych i pełniły tylko funkcje pomocnicze, służyły do ratowania zestrzelonych u brzegów Anglii lotników, rzadziej do rozpoznania. Od 1943 roku służyły już wyłącznie do szkolenia i służby specjalnej - współpracy z ruchem oporu w okupowanych krajach.
Samoloty Westland Lysander podczas II wojny światowej uczestniczyły również w działaniach bojowych w Grecji, Egipcie, Palestynie, w Indiach i Birmie.
[edytuj] Użycie w lotnictwie polskim
Samoloty Westland Lysander Mk III otrzymał zorganizowany w październiku 1940 roku polski 309 dywizjon współpracy z Armią, a w czerwcu 1942 roku otrzymał on wersję Mk IIIA. Do lipca 1942 roku samoloty te były używane do szkolenia w wykonywaniu różnych zadań we współpracy z 1 Polskim Korpusem w Szkocji. Ponieważ doświadczenia pierwszych lat II wojny światowej wykazały, że samolot ten nie nadaje się do współpracy z jednostkami lądowymi, polski dywizjon nie wykonywał na nich zadań bojowych.
Natomiast samoloty Westland Lysander z dodatkowymi zbiornikami paliwa – co przedłużyło długotrwałość lotu do 8 godzin, były używane w 138 dywizjonie do zadań specjalnych RAF, gdzie była również eskadra polska. Dywizjon ten zajmował się współpracą z ruchem oporu w okupowanych krajach Europy, prawie wyłącznie operując nad terenem okupowanej Francji.
[edytuj] Opis konstrukcji
Samolot Westland Lysander Mk IIIA był dwumiejscowym samolotem współpracy z armią lądową, górnopłatem o konstrukcji całkowicie metalowej. Kabiny – zakryte. Podwozie klasyczne – stałe, o szerokim rozstawie kół (2,97 m) starannie oprofilowane. Napęd: 1 silnik gwiazdowy, śmigło metalowe trójłopatowe.
Uzbrojenie:
- 2 karabiny maszynowe Browning kal. 7,69 mm – stałe w owiewkach kół podwozia
- 2 sprzeżone karabiny maszynowe Lewis kal. 7,69 mm – ruchome w tylnej kabinie
- 16 bomb po 10 kg każda na 2 wysięgnikach przytwierdzonych do goleni podwozia albo 3 bomby o łącznej masie 226 kg na zaczepach pod kadłubem
|
Samoloty bombowe i torpedowe
|
|
|
Samoloty rozpoznawcze i Å‚Ä…cznikowe
|
|
|
Samoloty szkolno-treningowe
|
|
|
Samoloty doświadczalne i prototypy
|
|
| Tymoszenko się buntuje, wyborów nie będzie? |
 Prezydent Ukrainy Wiktor Juszczenko zażądał wydzielenia przez rząd Julii Tymoszenko funduszy na przedterminowe wybory parlamentarne. Tymoszenko powiedziała "nie".
|
| Kundera: nie donosiłem bezpiece |
 Wybitny czeski pisarz, Milan Kundera odrzuca oskarżenia o współpracę z czechosłowacką służba bezpieczeństwa. O donosie, który twórca miał złożyć na kolegę w latach 50., informowały wcześniej czeskie media.
|
| "Cud, że Obama jeszcze nie zginął w zamachu" |
 Fidel Castro, były już dyktator Kuby, stwierdził, że Barack Obama "cudem" nie padł ofiarą jakiegoś zamachu na jego życie - podaje "Daily Telegraph". Dlaczego? Jak twierdzi nestor rewolucji, społeczeństwo amerykańskie charakteryzuje się "głębokim rasizmem".
|
| Iraccy pomocnicy Polaków już nad Wisłą |
 25 irackich współpracowników polskiej misji w Iraku jest już w Polsce - poinformował MON. Wśród ewakuowanych Irakijczyków są m.in. tłumacze i ich rodziny.
|
| Mugabe nie dotrzymuje słowa |
 Prezydent Zimbabwe Robert Mugabe nie zamierza dotrzymać słowa o podziale władzy z opozycją i nie chce oddać jej kilku stanowisk ministerialnych. Unia Europejska grozi mu za to wprowadzeniem sankcji.
|