Z Wikipedii

Wielki Wschód Polski (WWP) - Zakon-stowarzyszenie wolnomularskie nurtu liberalnego (niedogmatycznego, nieregularnego) działające w Polsce. Obok WLNP i "Le Droit Humain", jedna z trzech polskich obediencji masońskich. Opiera się przede wszystkim na rycie (obrządku) francuskim. Należy do najbardziej racjonalistycznego nurtu masonerii.

Stowarzyszenie określa się jako filantropijne, filozoficzne i postępowe. Wytycza sobie następujące zadania: poszukiwanie prawdy, pogłębianie moralności, stosowanie solidarności. Oficjalnym celem WWP jest praca nad poprawą sytuacji materialnej i moralnej społeczeństw oraz doskonaleniem umysłowym i społecznym ludzkości. Zasady, którymi się rządzi to: wzajemna tolerancja, poszanowanie innych i samego siebie, absolutna wolność sumienia. Dewizą WWP jest Wolność, Równość, Braterstwo.

Honorowym Wielkim Mistrzem WWP jest m.in. filozof Andrzej Nowicki, do kwietnia 2007 wielkim mistrzem był zmarły pisarz i krytyk literacki Piotr Kuncewicz. W listopadzie 2007 roku został nim Waldemar Gniadek, działacz opozycji antykomunistycznej w latach 80.

Z nurtem tym związane jest pismo Wolnomularz Polski.

[edytuj] Historia

Tradycje Wielkiego Wschodu w Polsce sięgają XVIII w., od kiedy istniał Wielki Wschód Narodowy Polski. Organizacja została rozwiązana w 1821 r. przez cara rosyjskiego. Począwszy od 1910 r., na ziemiach polskich powołane zostały pojedyncze loże Wielkiego Wschodu Francji. Odegrały one dużą rolę w polskim ruchu niepodległościowym, lecz rozpadły się ok. 1918 r. Część braci z tych lóż wzięła udział w powołaniu Wielkiej Loży "Polacy Zjednoczeni", przekształconej później w Wielką Lożę Narodową Polski, a pozostali kontynuowali działalność w nielicznych lożach pod patronatem Wielkiego Wschodu Francji. Niemniej w okresie XX lecia międzywojennego rozwinął się tylko rzeczony nurt narodowy wolnomularstwa oraz mieszany, zaś Wielki Wschód ponownie na dobre pojawił się dopiero w 1991 r. Odrodził się w związku z ponownym zapaleniem świateł wolnomularskich po dekrecie rozwiązującym organizacje wolnomularskie i ich niebycie w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, kiedy została zainstalowana loża "Wolność Przywrócona" (26 kwietnia). Nazwa podkreślała moment dziejowy Polski. Pierwsze inicjacje na poczet przyszłej loży, połącznone z utworzeniem kółka, miały miejsce 1 grudnia 1990r. w pałacyku w parku łazienkowskim przy pomocy braci z paryskiej loży Victor Schoelcher (GOdF). Przed wojną, w latach 1920-1938, istniała loża pod tą nazwą, lecz działała ona pod auspicjami Wielkiej Loży Narodowej Polski i skupiała głównie ludzi nauki i pióra. Należeli do niej wówczas m.in. Gabriel Narutowicz, prof. Jan Mazurkiewicz, prof. Mieczysław Michałowicz, prof. Janusz Groszkowski (powojenny prezes PAN).

Niezależnie, działająca jeszcze jako warsztat prowizoryczny, loża „l'Esperance” ("Nadzieja"), zał. 24 istopada 1990 r. na Wsch. Lille, została przeniesiona do Polski i zainstalowana w roku 1991 r. na Wsch. Warszawy. Z loży „Nadzieja” zrodziły się w kolejnych latach loża "Jedność" na Wschodzie Katowic (1992) oraz loża „Tolerancja” na Wsch. Mikołowa (1994). Te trzy loże pracowały w Rycie Szkockim Rektyfikowanym.

Z kolei z loży „Wolność Przywrócona” zrodziły się loże „Trzej Bracia” (21.5.1993) oraz „Europa” (11.3.1994). Obie na Wschodzie Warszawy. Loże wywodzące się z „Wolności Przywróconej” praktykują ryt francuski.

Na początku lat 90. XX w. loże liberalne w Polsce funkcjonowały w ramach Wielkiego Wschodu Francji. Z czasem się uniezależniły w obediencji Wielkiego Wschodu Polski, który został powołany w 1997 r. Uroczystość wniesienia Świateł Wolnomularstwa do WWP miała miejsce 12.7.1997 r. Niezależna odtąd obediencja WWP, skupiała wówczas sześć lóż podległych wcześniej Wielkiemu Wschodowi Francji: cztery w Warszawie, jedną w Katowicach i jedną w Mikołowie. WWP został zarejestrowany jako stowarzyszenie w warszawskim sądzie wojewódzkim 14.11.1997 r.

Loże „Tolerancja” i „Jedność” nie przetrwały próby czasu (zostały uśpione pomiędzy 1997 a 1999 r.) i dziś WWP tworzą cztery warszawskie loże oraz trójmiejski trójkąt "Jedność".

W 2008 roku jako piąty Wielki Wschód na świecie dopuścił powstawanie w ramach swojej organizacji lóż żeńskich i mieszanych.

[edytuj] Loże WWP

• Wolność Przywrócona, Warszawa
• Nadzieja, Warszawa
• Trzech Braci, Warszawa
• Europa, Warszawa
• W trakcie tworzenia Jerzy Giedroyć i George Washington, Warszawa

Działają także polskojęzyczne loże liberalne podległe zaprzyjaźnionemu Wielkiemu Wschodowi Francji:

• Gabriel Narutowicz, Kraków
• Ignacy Paderewski, Poznań

[edytuj] Trójkąty WWP

Istnieją także tkz. trójkąty masońskie, które po jakimś czasie przekształcają się w loże:

• Jedność, Gdańsk
• Leopold Szersznik, Cieszyn
• Galileusz, Bydgoszcz
• W trakcie tworzenia we Wrocławiu

[edytuj] Wielcy Mistrzowie

• Andrzej Nowicki
• Zbigniew Gertych
• Piotr Kuncewicz
• Waldemar Gniadek

[edytuj] Zobacz też

• Masoneria
• Wielki Wschód Francji
• Międzynarodowy Mieszany Zakon Wolnomularski "Le Droit Humain" w Polsce
• Wielka Loża Narodowa Polski
• Wolnomularz Polski

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Wirtualny Wschód Wolnomularski
• Wolnomularz.pl