Z Wikipedii

Wiersz – sposób organizacji tekstu, polegający na powtarzaniu się w nim odcinków o takich samych właściwościach strukturalnych; przeciwieństwo prozy; utwór o swoistej językowej kompozycji, w której wers (linijka wiersza wyodrębniona intonacyjnie i graficznie) pełni funkcję wierszotwórczą, wykorzystuje środki stylistyczne w funkcji poetyckiej, impresywnej lub ekspresywnej.

[edytuj] Budowa wiersza

Na budowę wiersza składają się:

• liczba strof
• liczba wersów w strofie
• liczba sylab (zgłosek) w każdym wersie
• rymy (z uwzględnieniem wszystkich cech )

[edytuj] Rodzaje wierszy

Ze względu na strofikę wyróżniamy wiersz:

• stroficzny – zbudowany z wyraźnie zaznaczonych strof, np. epigramat, fraszka
• stychiczny (ciągły) – zbudowany z wersów ciągłych, bez podziału na strofy, np. Pan Tadeusz

• biały – bezrymowy
• sylabiczny
  • jednakowa liczba sylab w każdym wersie
  • stały akcent (na drugiej sylabie od końca) przed średniówką i w wyrazach kończących wers
  • średniówka w wersach dłuższych niż ośmiozgłoskowe
  • regularne rymy żeńskie
• sylabotoniczny
  • bardziej zrytmizowany niż wiersz sylabiczny
  • jednakowa liczba sylab w wersie
  • jednakowa liczba sylab akcentowanych w wersie i ich stałe miejsca
• toniczny - Występuje w nim jednakowa liczba akcentów w każdym wersie, równocześnie ich rozkład nie jest stały. Na przykład w "Księdze ubogich" J. Kasprowicza, w strofie: "Umiłowanie ty moje! (dwa zestroje akcentowe)/ Kształty nieomal dziecięce! (trzy zestroje akcentowe)/ Skroń dotąd nie pomarszczona (trzy zestroje akcentowe)/ Białe, wąziutkie ręce" (trzy zestroje akcentowe). Dzięki regularnemu układowi zestrojów akcentowych w poszczególnych wersach wybija się rytm, tempo muzyczne strofy. Poeci, którzy stosowali wiersz toniczny, to m.in. W. Broniewski, J. Tuwim, K. Iłłakowiczówna, T. Gajcy.

• wolny (intonacyjny, zdaniowy);
  • rym tworzą powtarzające się wersy
  • długość wersów nie jest jednakowa
  • intonacja wierszowa zamiast składniowej (stąd często stosowana przerzutnia)
  • fazy intonacyjne pokrywają się ze składniowymi
  • często rezygnacja z podziału na strofy (wiersze wolne często są wierszami stychicznymi)
  • nie jest też wymogiem stosowanie rymów (stąd też są to najczęściej wiersze bezrymowe – białe)
  • poezja współczesna wykorzystuje najczęściej wiersz wolny
• nieregularny – utwór rytmicznie rozmaity; najważniejszą cechą kompozycji jest jej nieregularność, stosowana w celu zaskoczenia odbiorcy
• graficzny - słowa bądź wersy tworzą ilustrację związaną z ruchem w sztuce "arte prowera"; wiersz tworzy: krzyż , słowo, ilustrację, myśl
• poezja konkretna - Apollinaire (francuski poeta) nazwał swoje wiersze poezją konkretną; wersy tworzą ilustrację np. wieży Eiffla
• carmina figurata - powstał na kanwie zabawy literackiej, rodzaj artystycznej rozrywki, w dobie staropolskiej tuż po zakończeniu antyku; wersy układały się na kształt przedmiotu, zjawiska o którym mówił utwór
• gobelinowy - związany z literaturą XX wieku, obrazek kolażowy; Stanisław Czycz wprowadzał znaki graficzne: nuty, pięciolinie, słowo; nie trzeba ich czytać chronologicznie

[edytuj] Zobacz też

• metrum
• funkcje języka
• przegląd zagadnień z zakresu literatury

Skansen w "Koperniku"

"Echo Miasta Łódź": to żenujące! Sprzęt na bloku operacyjnym oddziału onkologicznego szpitala "Kopernika" powinien od dawna stać w... muzeum.

Inżynierowie poszukiwani - wielki bój na uczelniach

"Gazeta Wyborcza": Politechnika Łódzka po raz pierwszy w historii reklamuje studia doktoranckie w radiu. To dlatego, że jest na nie coraz mniej chętnych. Inżynierów wysysa przemysł, który oferuje czterokrotnie wyższe wynagrodzenie niż stypendium doktoranta".

PSL: podtrzymanie weta do noweli medialnej nie jest zaskoczeniem

Poseł PSL Andrzej Grzyb powiedział, że decyzja Sejmu, który podtrzymał prezydenckie weto do nowelizacji ustawy medialnej, "nie jest zaskoczeniem".

J. Kaczyński: PO popełni "polityczne samobójstwo"

Prezes PiS Jarosław Kaczyński powiedział po głosowaniu, że dobrze się stało, iż ustawa, która miała podporządkować media publiczne rządowi została odrzucona. Jego zdaniem, ponadto ustawa rujnuje ważny element naszej kultury i naszej spójności narodowej.

Chlebowski: powstała koalicja PiS-SLD

Powstała koalicja PiS-SLD - ocenił przewodniczący klubu PO Zbigniew Chlebowski po decyzji Sejmu, który podtrzymał prezydenckie weto do nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji autorstwa jego partia.

Linki: Strona g��wna