Z Wikipedii

Przypisy stosowane w artykułach można generalnie podzielić na dwa rodzaje:

• przypisy ogólne – rozmaite uwagi, których z jakichÅ› powodów nie chcemy zamieÅ›cić wprost w tekÅ›cie podstawowym.
• odnoÅ›niki bibliograficzne – linki (odnoÅ›niki) do stron WWW zawierajÄ…cych źródÅ‚owÄ… informacjÄ™, typowe odnoÅ›niki literaturowe do książek, gazet i czasopism. Należy je podawać przede wszystkim jako podbudowÄ™ źródÅ‚owÄ… kontrowersyjnych, bÄ…dź niepopieranych powszechnie poglÄ…dów. Przypisy sÄ… także zalecane przy wszelkiego rodzaju cytatach. PamiÄ™taj, żeby nie używać znanego z "papierowych" prac sposobu wielokrotnej adnotacji jednego, powtarzajÄ…cego siÄ™, przypisu bibliograficznego w postaci ibidem (tamże). Ponieważ lista przypisów generowana jest automatycznie, wstawienie dodatkowego przypisu albo zmiana ich kolejnoÅ›ci mogÄ… spowodować, że tamże, nie bÄ™dzie siÄ™ już odnosić siÄ™ do pierwotnego źródÅ‚a na liÅ›cie. W takich wypadkach warto skorzystać z szablonów: {{Cytuj książkÄ™}}, {{Cytuj pismo}}, które raz wypeÅ‚nione bÄ™dÄ… wymagać jedynie zmiany np. numerów stron przed kolejnym użyciem do przypisu. W zapisach skóconych, np. przy wielokrotnym cytowaniu tego samego źródÅ‚a, można stosować odnoÅ›nik op. cit. (nazwisko autora, op. cit., str. XXX).

Przypisy zwykło się umieszczać w osobnej sekcji, przed sekcją Bibliografia.

[edytuj] Metoda tworzenia automatycznej listy przypisów

Przypisy tworzymy przy pomocy specjalnej funkcji obsługującej^[1] oprogramowania MediaWiki^[2]. Funkcja włączona została w grudniu 2005 r. i powoli staje się rozpoznawalnym standardem na wszystkich projektach Fundacji Wikimedia do przypisów, szczególnie ogólnych. Przykłady użycia znajdują na niniejszej stronie.

Przypis dodaje siÄ™ za pomocÄ… znacznika ref:

<ref>treść przypisu</ref>

Wszystkie znajdujące się w haśle odnośniki są numerowane i wiązane (linkowane) automatycznie, w kolejności ich występowania w tekście. Przypisy są numerowane, mają też przycisk (link) pozwalający na powrót do miejsca czytania.

Aby przypisy wraz z linkami wyświetliły się w artykule, należy napisać:

{{Przypisy}}

co zaowocuje stworzeniem podsekcji (rozdziału) drugiego stopnia, a treść przypisów pokaże się w miejscu umieszczenia szablonu w postaci liczby umieszczonej w górnym indeksie. Wraz z nią wstawiony zostanie nagłówek sekcji "Przypisy", nie należy więc wpisywać go ręcznie. Szablon przypisów należy umieszczać bezpośrednio przed sekcją bibliografii.

Jeżeli w artykule tworzymy rozdziały trzeciego, czwartego lub następnego stopnia, zaleca się wstawianie znacznika:

<references/>

w odpowiednim podrozdziale. Np.:

=== Przypisy ===
<references/>

W miejscu wstawienia pojawiÄ… siÄ™ przypisy.

Można też użyć atrybutu stopień szablonu {{Przypisy}} (uwaga, pierwszy ze znaków = wprowadza atrybut, dlatego warto oddzielić kolejne spacją, by uniknąć nieporozumień). Ten kod tworzy przypisy opatrzone nagłówkiem trzeciego stopnia:

{{Przypisy|stopień= ===}}

[edytuj] Szablony treści przypisu

Można automatycznie formatować treści przypisu poprzez poniższe szablony:

• Szablon:Cytuj książkÄ™
• Szablon:Cytuj news
• Szablon:Cytuj stronÄ™
• Szablon:Cytuj pismo

Kiedy ich używamy, kod powinien mieć postać:

<ref>{{Cytuj ...}}</ref>

[edytuj] Wielokrotne użycie jednego odnośnika

Jeśli chcemy, aby więcej niż jeden odnośnik^[x] kierował do tego samego przypisu, należy mu nadać nazwę. Robi się to przez dodanie do znacznika <ref> parametru "name=nazwa". Pierwsze wystąpienie przypisu^[3] powinno mieć formę

<ref name="test">to jest przykład przypisu, do którego odwołuje się kilka odnośników w tekście</ref>

w drugim^[3] i kolejnych^[3] wystarczy już samo

<ref name="test"/>

(uwaga na ukośnik!). Wszystkie przypisy zostaną ponumerowane automatycznie (przypisy powtarzające się będą miały ten sam numer), a w sekcji z treścią przypisów pojawią się linki do konkretnych wystąpień przypisów.

[edytuj] Przykład praktyczny

Zobacz działanie w /Krótki przykład.

Kod takiej sekcji:

To<ref>przypis1</ref> sÄ…<ref name="przypis_wielokrotny">przypis2</ref>
przypisy<ref name="przypis_wielokrotny"/>.

Lek X jest dobry dla zdrowia według lekarzy<ref
name="znana_gazeta">{{cytuj news |imiÄ™ = |
nazwisko = |autor =KtoÅ› tam |
współautorzy = |url=http://www.znana_gazeta.com|
tytuł =Lek X jest dobry |praca = |opublikowany = |strony = |
strona = |data = |data dostępu=2099-07-09 |język=polski }}</ref>,
chociaż pacjenci twierdzą, że nie<ref name="pacjenci">{{cytuj
stronę| url =http://www.pacjenci.niema.com | tytuł =Pacjenci nie
zgadzają się | data dostępu =2099-07-09 | autor =Pacjent Y|
nazwisko = | imię = | link autor = | współautorzy = | data = |
rok = | miesiÄ…c = | format = | praca = | opublikowany = |
stron = | język = | url archiwalny =| data archiwalna =}}</ref>.

 {{Przypisy}}

[edytuj] Przypisy

1. ↑ Ævar Arnfjörð Bjarmason, meta:Cite/Cite.php, zob. też Specjalna:Wersja
2. ↑ http://pl.wikipedia.org/wiki/MediaWiki
3. ↑ ^{3,0 3,1 3,2} to jest przykład przypisu, do którego odwołuje się kilka odnośników w tekście

[edytuj] Wady i zalety

Metoda używająca znacznika ref i szablonu {{Przypisy}} automatycznie numeruje odnośniki i tworzy ich listę, dzięki czemu nie trzeba samemu tej numeracji i listy pilnować. Jeśli jednak do danych odnośników odwołujemy się w tekście wielokrotnie, to będziemy musieli ponadawać im nazwy własne i pamiętać o konsekwentnym używaniu ich w tekście. Jeśli stosujemy jeden odnośnik w wielu miejscach tekstu, w przypisach zrobi się bardzo długi i niezbyt zrozumiały dla ludzi wpis, który może wychodzić nawet poza ekran. Metoda ta nie daje też możliwości stosowania symboli przy odnośnikach – zastosowanie mają tylko liczby. Inna wada to nienaturalna konieczność umieszczania tekstów przypisów przy tekście głównym. Ewentualna poprawa tekstu przypisu wymaga odnalezienia go później w tekście.

[edytuj] Ukrycie przypisów

Niektóre strony posiadają dość rozbudowane przypisy, które mogą przeszkadzać w czytaniu takich stron. Istnieje możliwość ukrycia przypisów indywidualnie przez użytkownika. Aby to zrobić, należy wpisać na swojej stronie wikipedysty:

[[/monobook.css]]

Spowoduje to utworzenie linku do strony Wikipedysta:Twoja nazwa/monobook.css (dla posiadaczy domyślnej skórki monobook), który następnie należy kliknąć, a w nowo otwartym oknie dodać poniższe trzy wiersze kodu:

sup.reference {display:none;}
ol.references {display:none;}
.refsection {display:none;}

Jeśli monobook.css już istnieje, należy dodać do niego te trzy wiersze. Zapisanie i odświeżenie monobooka spowoduje ukrycie przypisów na wszystkich stronach Wikipedii dla danego użytkownika. Aby ponownie móc widzieć przypisy, należy usunąć te trzy wiersze z monobook.css i odświeżyć stronę. Operacje można powtarzać. Użytkownikom, szczególnie tym, którzy posiadają dynamiczne IP, zaleca się założenie konta przed utworzeniem monobook.css, aby nie tworzyć go zawsze od nowa.

[edytuj] Gdy brakuje przypisów

By zaznaczyć brak przypisów, należy napisać: {{subst:fakt/d}} albo {{fakt}}. Spowoduje to utworzenie informacji o braku przypisów: ^{[potrzebne ÅºródÅ‚o]}