Z Wikipedii

Wiktor Thommée
Generał dywizji [1]
Data i miejsce urodzenia	30 grudnia 1881 Święciany
Data i miejsce śmierci	12 września 1962 Warszawa
Stanowiska	dowódca Armii Łódź, GO Piotrków
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa, wojna polsko-bolszewicka, obrona Modlina w wojnie obronnej 1939 r.
Odznaczenia

Grób Wiktora Thommée na Powązkach; Warszawa, 23 lipca 2008

Gen. dyw. Wiktor Thommée (ur. 30 grudnia 1881 w Święcianach, zm. 12 września 1962 w Warszawie) – polski dowódca wojskowy.

[edytuj] Młodość

Urodził się w Święcianach na Wileńszczyźnie w rodzinie pochodzenia francuskiego^[2], syn Edwarda i Józefy z Egertów. Tam też się kształcił oraz w Lidzie i Dyneburgu.

[edytuj] W armii rosyjskiej

W 1901 wstąpił do szkoły oficerskiej w Petersburgu, którą ukończył w 1904. Będąc podporucznikiem, otrzymał przydział do woroneskiego 124 Pułku Piechoty, z którym wziął udział w wojnie rosyjsko-japońskiej 1904–1905. Dwukrotnie ranny, przez dłuższy czas przebywał w szpitalu, po czym podjął studia w Wyższym Instytucie Handlowym w Charkowie, zaliczając pięć semestrów. W latach 1912–1914 był słuchaczem w Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego w Petersburgu.

Od 17 lipca 1914 dowodził najpierw kompanią w 276 Pułku Piechoty, a następnie batalionem. W 1916 został mianowany adiutantem sztabu 48 Korpusu na Froncie Rumuńskim.

[edytuj] W polskich formacjach niepodległościowych

Od 25 września 1918 był na Kubaniu oficerem operacyjnym, a od 9 listopada – p.o. szefa sztabu Wojsk Polskich na Wschodzie. Następnie pełnił funkcję kwatermistrza, I oficera sztabu oraz p.o. szefa sztabu 4 Dywizji Strzelców Polskich dowodzonej przez gen. Lucjana Żeligowskiego.

[edytuj] W Wojsku Polskim

Po powrocie do kraju z dywizją gen. Lucjana Żeligowskiego, przeformowanej na 10 Dywizję Piechoty, od czerwca 1919 był szefem sztabu tej dywizji. Od 22 sierpnia 1919 pełnił kolejno funkcje: szefa Oddziału III Sztabu Frontu Południowo-Zachodniego, Frontu Mazowieckiego i 1 Armii. 17 czerwca 1920 objął dowodzenie 28 Pułkiem Strzelców Kaniowskich, a następnie 19 i 20 Brygadą Piechoty.

10 sierpnia 1921 objął funkcję szefa sztabu Dowództwa Okręgu Generalnego Brześć, a 20 października 1922 – I oficera sztabu Inspektoratu Armii nr III w Toruniu. W 1923 ukończył kurs informacyjny dla wyższych dowódców przy Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie, a w 1924 – w Centrum Wyższych Studiów Wojskowych. 15 sierpnia 1924 powierzono mu dowodzenie 15 Dywizją Piechoty w Bydgoszczy. W 1926 został skierowany do Francji na kurs wyższych dowódców, po powrocie do kraju objął zaś ponownie poprzednie stanowisko. W latach 1934-1938 był dowódcą Okręgu Korpusu nr VIII w Toruniu, po czym do 1 września 1939 dowodził Okręgiem Korpusu nr IV w Łodzi.

[edytuj] Wojna obronna 1939

1 września 1939 objął dowództwo Grupy Operacyjnej Piotrków, wchodzącej w skład Armii Łódź. 6 września GO Piotrków zmieniła nazwę na Grupa Operacyjna gen. Thomméego. 7 września gen. Thommée objął także dowodzenie nad oddziałami Armii Łódź znajdującymi się w rejonie Góry Kalwarii i Otwocka i skierował się ku Warszawie.

Po ciężkich walkach i nieudanej próbie przebicia się do Warszawy oddziały wkroczyły 13 września do Modlina, podejmując zadanie obrony Twierdzy. Od 18 września trwały ataki na Twierdzę Modlin. 29 września w związku z wyczerpaniem zapasów żywności, wody, lekarstw i amunicji gen. Thommée zdecydował się na kapitulację. Akt kapitulacji przewidywał, że wszyscy żołnierze nie będą traktowani jako jeńcy, lecz po złożeniu broni zostaną zwolnieni do domów, czego Niemcy nie dotrzymali i zwolnili żołnierzy dopiero w połowie lipca.

[edytuj] Niewola

Mimo honorowych warunków kapitulacji Modlina, 7 listopada 1939 został aresztowany przez Niemców. Przebywał w kilku obozach jenieckich, m.in.: Königstein, Hohenstein, Johannisbrunn, Murnau oraz w Dössel. Próbował ucieczki. Po wyzwoleniu przedostał się do Wielkiej Brytanii.

[edytuj] Po wyzwoleniu

Od kwietnia 1945 służył w Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, lecz bez przydziału. W styczniu 1947 powrócił do Polski, gdzie zamieszkał u rodziny w Toruniu. Formalnie został przyjęty do wojska i przeniesiony w stan spoczynku, lecz bez zaopatrzenia emerytalnego. Żył w nędzy w Gdyni, czasowo pracując jako dozorca domu. Dopiero po październiku 1956 uzyskał emeryturę i mieszkanie w Warszawie. Zmarł w 1962 w Warszawie, a w 1994 został pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

[edytuj] Rodzina

Był żonaty z Niwą z domu Bemm, miał jedno dziecko.

[edytuj] Awanse

• 1904 – podporucznik
• 1907 – porucznik
• 1911 – podkapitan
• 1915 – kapitan
• 1916 – podpułkownik
• 1922 – pułkownik (starszeństwo z dniem 1 czerwca 1919
• 1 lipca 1923 – generał brygady
• 1 stycznia 1964 – generał dywizji (awansowany pośmiertnie)

[edytuj] Odznaczenia

• Srebrny Krzyż Orderu Wojennego Virtuti Militari
• Złoty Krzyż Orderu Wojennego Virtuti Militari
• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
• 4-krotnie Krzyż Walecznych
• Medal Niepodległości
• Złoty Krzyż Zasługi

Przypisy