Z Wikipedii

Wilhelm zu Wied Z bożej łaski Książę Albanii, książę Kosowa
Mbret, udzielny książę Albanii
Okres urzędowania	od 21 lutego 1914 do 3 września 1914
Poprzednik	Ismail Qemali
Następca	Esad Pasza Toptani
Dane biograficzne
Dynastia	Książęta zu Wied
Urodzony	26 marca 1876
Zmarł	18 kwietnia 1945
Ojciec	Wilhem zu Wied
Matka	Maria
Żona	Zofia von Schönburg-Waldenburg

Wilhelm zu Wied (ur. 26 marca 1876 roku - zm. 18 kwietnia 1945 roku), władca Albanii od 21 lutego 1914 do 3 września 1914 roku. Poza granicami kraju i w korespondencji dyplomatycznej, tytułowany udzielnym księciem, ale w Albanii zwany mbret, albo królem.

Urodzony w Neuwied, był trzecim synem Wilhelma, piątego księcia zu Wied i jego żony, Marii z Niderlandów. Jego ciotką była Elisabeth zu Wied, królowa Rumunii. Był niemieckim oficerem. 30 listopada 1906 roku ożenił się z Zofią von Schönburg-Waldenburg. Mieli dwoje dzieci:

• MariÄ™ EleonorÄ™ (1909-1956),
• Karola Wiktora (1913-1973).

Koalicja zachodnich mocarstw (m.in. Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Francja i Włochy) wybrała Wilhelma, protestanta, członka pruskiej rodziny królewskiej, aby rządził nowo powstałą niepodległą Albanią. Delegacja albańskich notabli zwróciła się do niego z prośbą o objęcie rządów w państwie w lutym 1914 roku, którą przyjął. Miesiąc później, w marcu, przybył do tymczasowej stolicy w Durrës na pokładzie austriackiego jachtu Taurus i zaczął tworzyć swój rząd.

Formalnie nie przyjął tytułu króla (mbret), zadowalając się tytułem księcia (princ), co miało podkreślać zależność od mocarstw europejskich.

Jego krótkie panowanie było burzliwe, co było spowodowane jego cudzoziemskim pochodzeniem i nieznajomością albańskich realiów. Szybko doprowadziło to do wojny domowej (antyrządowe siły nieoficjalnie, ale aktywnie wspomagała Grecja oraz inne państwa zainteresowane niestabilnością polityczną Albanii i zgłaszające pretensje terytorialne do jej terytorium). Siłami przeciwnymi księciu dowodził z uchodźstwa były minister spraw wewnętrznych i wojny, Esad Pasza Toptani, który został odwołany przez władcę pod zarzutem zdrady stanu. Wilhelm ostatecznie opuścił kraj we wrześniu 1914 roku, tracąc całkowicie zaufanie poddanych (do tej pory uważany był przez wielu za męża opatrznościowego, a teraz posądzono go o tchórzostwo). I wojnę światową spędził w Niemczech, jako kapitan armii niemieckiej walczył na froncie wschodnim. Po wojnie próbował odzyskać tron, ale uczestnicy konferencji pokojowej wahali się, czy można przyznać władzę Niemcowi, skoro właśnie Niemcy przegrali wojnę. Powrót Wieda na tron albański popierała głównie dyplomacja włoska. Pomimo tego, że w Albanii część środowisk opowiadało się za przywróceniem władzy księcia von Wied, w 1924 roku państwo zostało republiką. Do 1925 r. Wied mieszkał w Tyrolu, a ostatnie lata życia spędził w rumuńskiej posiadłości żony.

Wilhelm von Wied zmarł w Predeal, niedaleko Sinaia, w Rumunii.

[edytuj] Literatura

• Chekrezi Constantine, Albania – Past and Present, New York 1919

Poprzednik Ismail Qemali

Książę Albanii 1914

Następca Esad Pasza Toptani