Kwas askorbinowy
Z Wikipedii
| Kwas askorbinowy | ||||||||||||||
|
|
||||||||||||||
| Ogólne informacje | ||||||||||||||
| Nomenklatura systematyczna (IUPAC): | ||||||||||||||
| (R)-3,4-dihydroksy-5-((S)-1,2 -dihydroksyetylo)furan-2(5H)-on |
||||||||||||||
| Inne nazwy | kwas askorbowy 2,3-didehydro-L-treo-heksono- 1,4-lakton 3-keto-L-gulofuranolakton |
|||||||||||||
| Wzór sumaryczny | C6H8O6 | |||||||||||||
| SMILES | C(C(C1C(=O)C(=C(O1)O)O)O)O | |||||||||||||
| Masa molowa | 176,13 g/mol | |||||||||||||
| Wygląd | białe lub lekko żółte ciało stałe | |||||||||||||
| Identyfikacja | ||||||||||||||
| Numer CAS | 50-81-7 | |||||||||||||
|
||||||||||||||
|
||||||||||||||
| Niebezpieczeństwa | ||||||||||||||
| Numer RTECS | CI7650000[2] | |||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25°C, 1000 hPa) |
||||||||||||||
Witamina C (kwas askorbowy, 2,3-didehydro-L-treo-heksono-1,4-lakton, 3-keto-L-gulofuranolakton) to związek organiczny, pochodna glukozy o wzorze sumarycznym C6H8O6. W warunkach standardowych jest białym, krystalicznym ciałem stałym. Dobrze rozpuszcza się w wodzie, roztwór ma odczyn kwasowy.
Witamina C wpływa na wytwarzanie i zachowywanie kolagenu, ułatwia gojenie się ran, złamań, hamuje tworzenie się sińców, powstawania krwotoków, krwawień dziąseł, podnosi odporność na zakażenia, uszkodzenia oraz na choroby, szczególnie w okresach przeciążenia fizycznego, skraca czas trwania zakażenia itd. Bierze także udział w przemianach tyrozyny, syntezie steroidów nadnerczowych. Witamina C ma wpływ na zachowanie prawidłowego potencjału oksydacyjnego w komórce.
Zapotrzebowanie na witaminę C wynosi ok. 60 mg na dobę. Organizmy większości zwierząt i roślin wytwarzają ten związek. Wyjątkiem są organizmy ssaków naczelnych, w tym człowieka, świnki morskiej i niektórych gatunków nietoperzy, do których musi być ona dostarczona z zewnątrz.
Spis treści |
[edytuj] Skutki niedoboru
Szkorbut, samoistne krwawienia, uszkodzenia naczyń krwionośnych, krwawe wybroczyny, złe gojenie i odnawianie się ran, rozpulchnienie dziąseł, zmiany w zębach (np. zgorzel), bolesność stawów i mięśni, obrzęki kończyn, osłabienie, utrata apetytu, obniżenie wydolności fizycznej, depresja, osteoporoza, niedokrwistość mikrocytarna niedobarwliwa, nadczynność gruczołu tarczowego, zaburzenia neurologiczne, wtórne infekcje, schorzenia żołądka, zapalenie błony śluzowej, przedłużenie okresu zaziębienia organizmu i trudności w leczeniu zakażeń. Ostatecznie może prowadzić do śmierci.
[edytuj] Skutki nadmiaru
Kwas askorbinowy nie jest toksyczny, ale przyjmowany w nadmiarze może wywoływać dolegliwości żołądka, nudności, biegunkę, wymioty, wysypkę skórną, a u osób mających problemy z nerkami przyspieszać tworzenie się kamieni nerkowych, obniżać odporność po radykalnym zmniejszeniu dawki. Jednak mimo tego wszystkiego zazwyczaj jego nadmiary wydalane są z organizmu wraz z moczem.
Stosowanie wyższych niż zalecane dawek witaminy C w czasie ciąży może być szkodliwe dla płodu. Wysokie dawki tej witaminy, według klasyfikacji FDA ryzyka stosowania leków w czasie ciąży, należą do kategorii C. Oznacza to, że w badaniach na zwierzętach wykazano działanie niepożądane na płód, jednak jej wpływ na ciążę człowieka nie jest potwierdzony w badaniach klinicznych.
[edytuj] Źródła w pożywieniu
Świeże owoce i warzywa (szczególnie zielonoliściaste):
- papryka
- koper ogrodowy
- liczi
- owoce dzikiej róży
- owoce cytrusowe:
- kiwi
- melony
- ananasy
- czarne i czerwone porzeczki
- truskawka
- jagody czarnego bzu
- maliny
- jeżyny
- brukselka
- kapusta
- kalafior
- rzepa
- cebula zwyczajna
- szpinak
- brokuły
- groszek zielony
- kalarepa
- szparagi
- jabłka
- soja
- ziemniaki - główne źródło witaminy C dla mieszkańców wielu krajów
- pomidory
- karczochy
[edytuj] Zastosowanie w przemyśle spożywczym
Kwas askorbinowy jest przeciwutleniaczem i jako taki jest stosowany w przemyśle spożywczym, podobnie jak jego sole i estry. Symbole stosowane do oznaczenia tych związków:
- E300 - kwas askorbinowy
- E301 - askorbinian sodu
- E302 - askorbinian wapnia
- E303 - askorbinian potasu
- E304 - estry kwasów tłuszczowych i kwasu askorbinowego
- E304(i) - palmitynian askorbylu
- E304(ii) - stearynian askorbylu
Przypisy
Retinol (A) • Kalcyferol (D) • Tokoferol (E) • Fitochinon (K)
Tiamina (B1) • Ryboflawina (B2) • Niacyna (B3) • Kwas pantotenowy (B5) • Pirydoksyna (B6) • Kwas foliowy (B9) • Cyjanokobalamina (B12) • Biotyna (H) • Kwas askorbinowy (C)
Przeczytaj też zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych na Wikipedii!
Wikiprojekt: Nauki medyczne • Portal: Nauki medyczne
| Panda mała karmiona przez kotkę nie przeżyła |
|
Martwą pandę znaleziono rano. Autopsja wykazała, że zwierzę prawdopodobnie udusiło się mlekiem, które dostało się do tchawicy.
|
| Lek na padaczkę łagodzi ból neuropatyczny u cukrzyków |
|
Lek na drgawki o nazwie pregabalina bezpiecznie i skutecznie łagodzi ból neuropatyczny w stopach i dłoniach, których często doświadczają cukrzycy - wynika a najnowszej analizy, o której informuje pismo "Diabetes Care".
|
| Radziecki lek na Alzheimera |
|
Lek używany w czasach ZSRR do leczenia kataru siennego pomaga pacjentom z chorobą Alzheimera - informuje "The Lancet".
|
| Znaleziono gen będący głównym regulatorem owulacji |
|
Gen, od którego zależy proces jajeczkowania, a więc płodność kobiety zidentyfikowali naukowcy z Francji, Szwajcarii i Kanady.
|
| Nowy sposób wykrywania czerniaka |
|
Wykrywanie specyficznego białka wytwarzanego prze komórki czerniaka ułatwia rozpoznanie tego nowotworu - informuje pismo "Modern Pathology".
|