Z Wikipedii

Wielki książę litewski Witenes

Witenes (lit. Vytenis zm. 1316) – wielki książę litewski w latach 1295-1316, starszy brat (najprawdopodobniej stryjeczny) Giedymina.

Pochodzenie Witenesa jest dyskusyjne. Część badaczy uważa go za syna Butywida (Pukuwera)^[1].

Z woli ojca w 1291 najechał Kujawy, a w 1294 roku Mazowsze. Wielkim księciem litewskim został między latem 1294 (wtedy żył jeszcze jego ojciec) a 1296.

Witenes ze swymi wojownikami dotarł w swoich łupieżczych wyprawach między innymi do Łęczycy. Tam w Zielone Świątki 1293 (albo 1294) zdołał zdobyć warowną kolegiatę w Tumie; część ludności, która się schroniła w kościele powiódł ze sobą w niewolę, a pozostałych wyciął w pień lub wraz z kolegiatą spalił.

W 1296, 1300, 1302 i 1306 najeżdżał ziemie polskie.

Musiał toczyć ciężkie walki z Krzyżakami. Ci ostatni w latach 1297-1315 zorganizowali co najmniej 27 wypraw na Litwę. W 1298 roku wmieszał się w konflikt między Rygą a Zakonem Krzyżackim.

Wojska Witenesa pobite zostały na Krwawej Górze koło Wopławki w dniu 28 kwietnia 1311 r. przez marszałka zakonu krzyżackiego Heinricha von Plötzkau. Krzyżacy odbili 1200 jeńców uprowadzonych z Warmii, a z czterotysięcznego oddziału litewskiego udało się zbiec tylko kilkudziesięciu wojom.

Bitwa odbyła się obok osady Góry (niem. Uri), a zakończyła przy osadzie Strzyże (niem. Streitz). Niedaleko tej osady przypuszczalnie znajdowała się kaplica związana z polem bitwy, o której zapomniano w czasie reformacji. Obok osady Góry w kępie drzew (dawny cmentarz) znajduje się głaz z wykutą datą "1311" oraz dwoma skrzyżowanymi mieczami.

W muzeum w Kętrzynie znajdują się znaleziska z pola bitwy: topory bojowe i groty strzał.

Ruskie źródła milczą o działaniach litewskich na Rusi za panowania Witenesa, stąd przypuszcza się, że na wschodzie prowadził politykę ugodową^[2].

Zmarł w roku 1316, wedle legendy rażony piorunem na dowód wielkiej łaski Perkuna. Pochówek odbył się zgodnie z obyczajem pogańskim: ubrany w zbroję, z koniem i niewolnikami został spalony na stosie.

[edytuj] Bibliografia

• Marcin Murinius, Kronika mistrzów pruskich, Pojezierze, Olsztyn, 1989, ISBN 83-7002-290-1
• Krzyżaniakowa J., Ochmański J., Władysław II Jagiełło, wyd. 2, Wrocław 2006, s. 26-27.

Przypisy

Poprzednik Butywid (Pukuwer)

Wielki Książę Litwy 1295-1316

Następca Giedymin

p • d • e

Władcy Litwy

Wielkie Księstwo Litewskie	Ryngold • Dowsprunk • Mendog • Treniota • Wojsiełk • Szwarno • Trojden • Dowmunt • Budzikid • Butywid • Witenes • Giedymin • Jawnuta • Olgierd • Władysław II Jagiełło • Kiejstut • Władysław Jagiełło • Skirgiełło • Witold • Świdrygiełło • Zygmunt Kiejstutowicz • Władysław III Warneńczyk • Kazimierz I Jagiellończyk • Aleksander Jagiellończyk • Zygmunt II Stary • Zygmunt III August
Wielkie Księstwo Litewskie jako część Rzeczypospolitej Obojga Narodów	Zygmunt III August • Henryk I Walezy • Stefan Batory • Zygmunt IV Waza • Władysław II Waza • Jan I Kazimierz Waza • Michał Korybut Wiśniowiecki • Jan II Sobieski • August II Mocny • Stanisław Leszczyński • August II Mocny • Stanisław Leszczyński • August III Sas • Stanisław August Poniatowski
Królestwo Litewskie w czasie I wojny światowej	Mendog II
Pretendenci do tronu	Mendog II • Karol Urach • Karol Anzelm Urach • Wilhelm Urach

 

Apel Polaka: spełnijcie żądania porywaczy

Nagrany na DVD apel porwanego polskiego inżyniera trafił do pakistańskich władz. Polak prosi w nim o spełnienie żądań Talibów, by ocalić jego życie - informuje pakistański dziennik "Dawn".

Rurociąg "Przyjaźń" pękł

We wtorek doszło do uszkodzenia węgierskiej części rurociągu "Przyjaźń" w pobliżu Budapesztu - podało Info Radio. Rzecznik lokalnej policji podał, że doszło do wycieku paliwa.

Strach jeździć po Rzymie

Polacy niemiłosiernie narzekają na kulturę jazdy w Warszawie. Okazuje się jednak, że w polskiej stolicy nie jest tak źle. Najgorzej jest w Rzymie.

Czerwoni Khmerzy za kratkami

Czwórka byłych członków "Czerwonych Khmerów" została skazanych na kary 20 i 10 lat więzienia za udział w morderstwie Brytyjczyka w 1996 roku. Proces i wyrok postrzegany jest jako znak, że "Czerwoni Khmerzy" nie mogą się cieszyć dłużej nietykalnością - zauważa serwis BBC.

Na kryzys McCain nie pomoże

Złe wiadomości dla Baracka Obamy i Johna McCaina. Amerykanie raczej nie wiążą z żadnym z nich przesadnych nadziei na wyjście z kryzysu finansowego. W badaniach opinii publicznej nieco lepiej wypada jednak demokrata.