Wnioskowanie - Google

Wnioskowanie

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Wnioskowanie jest to jedna z najbardziej podstawowych odmian rozumowania obok sprawdzania, dowodzenia i wyjaśniania.

Wnioskować - za Kazimierzem Ajdukiewiczem - znaczy tyle co na podstawie uprzednio uznanych zdań (sądów) dochodzić do uznania nowego (dotąd nie uznawanego) zdania (sądu), lub wzmacniać pewność z jaką nowe zdanie uznajemy. Zdania uznawane, na podstawie których dochodzimy do uznania lub wzmocnienia pewności nowego zdania nazywane są przesłankami, zaś zdanie na ich podstawie uznane nazywany jest wnioskiem (konkluzją). Pomiędzy przesłankami a konkluzją nie musi zachodzić jakiś szczególny stosunek, a zwłaszcza jedno z nich nie musi być racją dla drugiego – wnioskowanie może być: (a) pewne albo prawdopodobne; (b) poprawne albo niepoprawne.

Można mówić o jego następujących odmianach:
  1. o wnioskowaniu inferencyjnym, w którym oderwać można wniosek od przesłanek, jako o:
    1. dedukcyjnym, które przybiera postaci:
      1. wnioskowania z przesłanek ogólnych o wniosku szczegółowym (przykład: Wszyscy ludzie są śmiertelni, Sokrates jest człowiekiem, Sokrates jest śmiertelny)
      2. wnioskowania, w którym przesłanka jest racją dla wniosku, gdzie oderwać można wniosek od przesłanek (przykład: Jeśli będzie padało to pójdę do kina, pada, idę do kina);
    2. o wnioskowaniu indukcyjnym (enumeracyjnym lub eliminacyjnym) jako o wnioskowaniu ze szczegółu o ogóle (schemat: przedmiot x 1 posiada własność p, przedmiot x 2 posiada własność p, przedmiot x 3 posiada własność p, ..., przedmiot x n posiada własność p, a zatem każde x jest p.
    3. wnioskowaniu redukcyjnym jako o wnioskowaniu ze szczegółu o szczególe - tzw. wnioskowanie przez analogię ((schemat: przedmiot x 1 posiada własność p, przedmiot x 2 posiada własność p, przedmiot x 3 posiada własność p, ..., przedmiot x n posiada własność p, a zatem przedmiot x n+1 też będzie miał własność p.)
    4. o wnioskowaniu redukcyjnym jako o wnioskowaniu z następstwa o racji; (przykład: Skoro jest mokro na jezdni i chodniku to pewnie padał deszcz)
  2. o wnioskowaniu nieinferencyjnym, w którym nie stwierdza się związku pomiędzy przesłankami a konkluzją (przykład: Jeśli dziś jest wtorek, to życie jest piękne).

[edytuj] Logika formalna

W logice formalnej rozważa się teorie, będące zbiorami zdań logicznych. Wprowadza się następnie reguły wnioskowania. Reguły są zapisywane za pomocą symbolu \frac{X_1,X_2,\dots}{Y}, oznaczającego, iż jeśli do jakiejkolwiek teorii należą zdania X_1,X_2,\dots, to należy do niej także Y. Przykładem może tutaj być reguła modus ponens:\frac{A,A\Rightarrow B}{B}. Jeśli zdanie B daje się wywnioskować z pewnych zdań teorii T, zapisujemy to T\vdash B.

[edytuj] Literatura

  • Kazimierz Ajdukiewicz, Klasyfikacja rozumowań, w: Język i poznanie, t. 2.

Inżynierowie poszukiwani - wielki bój na uczelniach
"Gazeta Wyborcza": Politechnika Łódzka po raz pierwszy w historii reklamuje studia doktoranckie w radiu. To dlatego, że jest na nie coraz mniej chętnych. Inżynierów wysysa przemysł, który oferuje czterokrotnie wyższe wynagrodzenie niż stypendium doktoranta".
PSL: podtrzymanie weta do noweli medialnej nie jest zaskoczeniem
Poseł PSL Andrzej Grzyb powiedział, że decyzja Sejmu, który podtrzymał prezydenckie weto do nowelizacji ustawy medialnej, "nie jest zaskoczeniem".
J. Kaczyński: PO popełni "polityczne samobójstwo"
Prezes PiS Jarosław Kaczyński powiedział po głosowaniu, że dobrze się stało, iż ustawa, która miała podporządkować media publiczne rządowi została odrzucona. Jego zdaniem, ponadto ustawa rujnuje ważny element naszej kultury i naszej spójności narodowej.
Chlebowski: powstała koalicja PiS-SLD
Powstała koalicja PiS-SLD - ocenił przewodniczący klubu PO Zbigniew Chlebowski po decyzji Sejmu, który podtrzymał prezydenckie weto do nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji autorstwa jego partia.
Sejm zakończył ostatnie przed wakacyjną przerwą posiedzenie
Sejm zakończył ostatnie przed poselskimi wakacjami posiedzenie.
Linki: Strona gwna