Wyraz - Google

Wyraz

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Wikisłownik
Zobacz hasło wyrazWikisłowniku

Wyraz - pewna wyróżniona fonetycznie, czy też graficznie, część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów.

"Wyraz" nie jest tworem w pełni obiektywnym i co jest wyrazem, a co nim nie jest, zależy w sporym stopniu od tradycji językoznawczej danego języka. W językach fleksyjnych pojęcie wyrazu jest dość jasne - wyrazem jest morfem bazowy z dołączonymi do niego wszystkimi morfemami odmiany, w przypadku języka polskiego dodatkowo granicę wyrazu wyznacza stały akcent na drugą sylabę od końca.

Jednak nawet tutaj jest wiele niejasności, na przykład:

  • "w" i "z" sÄ… tradycyjnie uważane za wyrazy choć nie sÄ… fonetycznie oddzielone od nastÄ™pujÄ…cego po nich morfemu - należą do tej samej sylaby.
  • "nie-" może być uważane zarówno za przedrostek jak i za osobny wyraz
  • formy trybu warunkowego, np. "zrobilibyÅ›cie" fonetycznie rozkÅ‚ada siÄ™ na "zrobili" i "byÅ›cie", graficznie jest jednak zapisywane łącznie
  • ruchoma koÅ„cówka czasownika ("gdzie+że+Å›cie byli ?") może być traktowana jako osobny wyraz lub włączana do poprzedniego wyrazu. To drugie rozwiÄ…zanie stanowi jednak problem z punktu widzenia klasyfikacji takiego wyrazu.
  • duże liczby (np. "dwa tysiÄ…ce trzysta czterdzieÅ›ci pięć") można traktować jako pojedyncze wyrazy, lub też jako kilka kolejnych wyrazów.

Wyraz w odniesieniu do tekstu pisanego traktuje się jako ciąg liter pomiędzy dwiema spacjami.

Spis treści

[edytuj] Wyraz a słowo

Niektórzy strukturaliści proponują następujące rozróżnienie pomiędzy wyrazem a słowem:

  • SÅ‚owo jest to zbiór gÅ‚osek, który w zapisie graficznym oddzielony jest od innych zbiorów spacjami bÄ…dź znakami interpunkcyjnymi.
  • Wyraz to sÅ‚owo lub minimalny zestaw słów (w jÄ™zyku polskim maksymalnie dwóch) posiadajÄ…cych wÅ‚asne i peÅ‚ne znaczenie, niedajÄ…cy siÄ™ podzielić na mniejsze wyrazy. W szczególnoÅ›ci w, na, pociÄ…gu nie sÄ… wyrazami, sÄ… nimi natomiast za-lasem, zza-pÅ‚ota czy w-domu.

[edytuj] Wyrazy samodzielne i niesamodzielne

Wyrazy samodzielne - wyrazy, które mogą same pełnić funkcję części wypowiedzenia. Są to: czasowniki, rzeczowniki, przymiotniki, liczebniki, przysłówki i zaimki.

Wyrazy niesamodzielne - wyrazy, które nie mogą same pełnić funkcji wypowiedzenia: partykuły, spójniki, przyimki.

[edytuj] Wyrazy odmienne i nieodmienne

Wyrazy odmienne, występujące w wypowiedzeniach w różnych formach, to: czasowniki, rzeczowniki, przymiotniki oraz większość zaimków.

Wyrazy nieodmienne - wyrazy, które nie zmieniają swoich form; należą tu: przysłówki, liczebniki ułamkowe, zaimki przysłowne, przyimki, spójniki, wykrzykniki, partykuły.

[edytuj] Wyrazy określane i określające

Wyrazy określane - wyrazy, które w związku wyrazowym pełnią rolę wyrazów nadrzędnych np. w związku wyrazowym ładny kot wyraz kot jest wyrazem nadrzędnym (określanym) w stosunku do wyrazu dopełniającego go treścią, podrzędnego- ładny kot- jaki?- ładny

Wyrazy określające - wyrazy, które w związku wyrazowym pełnią rolę wyrazów podrzędnych.


[edytuj] Zobacz też:


GP Japonii: zapowiedź
Niedzielny wyścig o Grand Prix Japonii na torze Fuji Speedway otworzy decydującą fazę walki o mistrzostwo świata Formuły 1 zarówno wśród kierowców, jak i konstruktorów. Do końca sezonu pozostały bowiem jeszcze tylko trzy starty: 19 października GP Chin i 2 listopada GP Brazylii.
Raport "Formula Money" - ile zarabiajÄ… kierowcy F1?
Przedłużenie kontraktu z BMW Sauber przez Roberta Kubicę zrodziło masę plotek na temat, ile właściwie Polak zarobi. Zarobki kierowców w następnym sezonie są ściśle strzeżoną tajemnicą. Wiemy natomiast, ile zawodnicy zarabiają w kończącym się sezonie.
Norwegia nie będzie ubiegać się o organizację ZIO w 2018 roku
Zarząd Norweskiej Konfederacji Sportu postanowił nie występować do rządu o finansowe wsparcie starań o organizację Zimowych Igrzysk Olimpijskich w 2018 roku w Tromsoe w wysokości 4 mld euro. Decyzja zapadła stosunkiem głosów 8:3.
Igrzyska Sportów Intelektualnych: triumf Chińczyka
Chińczyk Bu Xiangzhi pokonał Ukraińca Antona Korobowa 1,5:0,5 w finale szachów szybkich w rozgrywanych w Pekinie 1. Światowych Igrzyskach Sportów Intelektualnych. Brązowy medal zdobył Zhang Zhong (Singapur), który w decydującym pojedynku wygrał 2:1 z Brazylijczykiem Alexandrem Fierem.
Kolejne zatrzymania ws. afery korupcyjnej!
Funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego zatrzymali trzy kolejne osoby podejrzane o udział w aferze korupcyjnej w polskim futbolu. Są to dwaj działacze oraz trener piłkarski.
Linki: Strona g³ówna