Z Wikipedii

Zamek – wg prof. Bohdana Guerquina^[1] zespół elementów warownych i budynków mieszkalnych powiązanych w zamknięty obwód obronny, który to zespół powstał w ustroju feudalnym jako ośrodek władzy książęcej, siedziba możnowładcy, siedziba rycerza lub placówka militarna. Zasadniczą cechę takiego zespołu stanowi zamknięty obwód obronny początkowo w postaci wałów lub konstrukcji drewniano-ziemnej, a w następnych okresach murowany.

Podobnie uważał prof. Janusz Bogdanowski, który zaproponował następującą definicję: zamek to samodzielne dzieło obronne o zabudowie zwartej, powstałe w okresie średniowiecza, łączące dominującą funkcję obronną z mieszkalną i gospodarczą. Zamek przystosowany był do obrony zamkniętym obwodem obronnym.

Spis treści 1 Nazwa 2 Rodzaje zamków 3 Funkcje i cechy zamku 4 Historia 5 Zobacz też 6 Linki zewnętrzne 7 Przypisy

[edytuj] Nazwa

Polska nazwa "zamek" pochodzi od zamykania drogi lub "zamknięcie".

[edytuj] Rodzaje zamków

Zamki dzielimy ze względu na funkcję na:

• strażnicze
• mieszkalne
• administracyjne
• refugialne (schronieniowe)

Zamki dzielimy ze względu na usytuowanie na:

• skalne
• wyżynne
• nizinne
• wodne
• miejskie
• itp.

[edytuj] Funkcje i cechy zamku

Zamek służył jako:

• siedziba wÅ‚adcy, administracji (starosty, kasztelana), rycerza (np. Bielsko-BiaÅ‚a)
• placówka militarna (np. Dybów)
• wiÄ™zienie (np. ChÄ™ciny, Lipowiec)
• miejsce sÄ…dów (np. WiÅ›lica)
• ochrona granic i szlaków (np. Czorsztyn i Niedzica)
• miejsce schronienia ludnoÅ›ci (refugium, np. Pieniny)

Często występujące cechy charakterystyczne zamku:

• wysokie i grube mury zewnÄ™trzne ze strzelnicami, które otaczajÄ… budowlÄ™ z każdej strony,
• wieża (stoÅ‚p albo donżon)
• ufortyfikowane wejÅ›cia, czÄ™sto rozbudowane o kraty, mosty zwodzone, wykusze i wieże
• otwory okienne na zewnÄ…trz murów maÅ‚e i wysoko umieszczone,
• kaplica
• dziedziniec
• na zewnÄ…trz zamku przeszkody terenowe jak: dodatkowe mury, fosy, waÅ‚y, mosty zwodzone oraz ewentualnie dodatkowe fortyfikacje, bastiony, teren wyrównany, pozbawiony trwaÅ‚ych lub wysokich budowli, wysokich drzew itp.
• mury zakoÅ„czone blankami i machikuÅ‚ami
• w linii murów baszty

Zaplecze gospodarcze zamku średniowiecznego stanowiło podzamcze. W skład zamku oprócz pomieszczeń mieszkalnych wchodziły także pomieszczenia specjalne np.: magazyny, warsztaty, stajnie, prochownie, więzienia, kuźnie itd. Pomieszczenia mieszkalne należały do stałych mieszkańców zamku oraz do obsadzającej zamek załogi.

[edytuj] Historia

W Polsce pierwsze zamki zaczęły powstawać po roku 1200 (Legnica, Kraków, Wleń) a przestano je budować około 1530, gdy w związku z rozwojem broni palnej ich rolę przejęły twierdze bastionowe.

Z czasem część zamków zmieniła swoje funkcje, a co za tym idzie wygląd, stając się w wyniku przebudowy pałacami, natomiast w czasach nowożytnych typowe militarne funkcje zamków przejęły twierdze. Często jednak nowe obiekty zachowały nazwę "zamek" – nie mając jednak nic wspólnego z zamkami średniowiecznymi (np. tzw. "zamki romantyczne" w XIX w.).

[edytuj] Zobacz też

• polskie zamki i twierdze
• zamki nad LoarÄ…

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona zamki.net.pl
• Strona zamki.pl
• Strona zamki.res.pl
• Zamki Dolnego ÅšlÄ…ska

Przypisy

To jest tylko zalążek artykuÅ‚u zwiÄ…zanego z architekturÄ… lub budownictwem. JeÅ›li możesz, rozbuduj go.

Termin apelacji Karadżicia minął

O północy z piątku na sobotę minął ostateczny termin odwoływania się od ekstradycji do Trybunału ONZ zatrzymanego w poniedziałek w Belgradzie przywódcy bośniackich Serbów Radovana Karadżicia.

Włosi drżą przed imigrantami

Stały napływ nielegalnych imigrantów nie na żarty przestraszył włoski rząd. W związku z tym, tamtejsze władze ogłosiły w piątek stan kryzysowy na terenie całego kraju.

Uczył studentów jak godnie umierać

Zmarł Randy Pausch, niezwykły wykładowca amerykańskiego uniwersytetu, który przekonywał swoich studentów, że umieranie nie jest tragedią. Chory na raka naukowiec zyskał popularność dzięki opublikowanemu w internecie wykładowi, podczas którego robił pompki i śmiał się ze zbliżającej śmierci.

Z maczetami na uchodźców

23 osoby zostały ranne po tym, jak kilkudziesięciu mężczyzn zaatakowało mieszkańców ośrodka dla uchodźców w Norwegii. Napastnicy mieli przy sobie metalowe pręty i maczety.

Setki osób uciekają przed powodzią

Ponad 300 osób zostało ewakuowanych po tym, jak ulewne deszcze spowodowały powodzie w północno-wschodniej Rumunii. Woda uszkodziła drogi, mosty i linie energetyczne.

Linki: Strona g³ówna