Z Wikipedii

Zbigniew Nienacki, prawdziwe nazwisko Zbigniew Tomasz Nowicki (ur. 1 stycznia 1929 w Łodzi, zm. 23 września 1994 w Morągu), polski pisarz i dziennikarz.

Syn Jana i Cecylii z Daneckich. Ojciec był urzędnikiem, a matka nauczycielką. Miał dwóch braci. Starszy, Janusz Wojciech, został psychologiem, a młodszy, Andrzej, technikiem.

Zadebiutował w wieku 17 lat. Największą sławę przyniosła mu seria powieści dla młodzieży o przygodach Pana Samochodzika, muzealnika - detektywa. Opinię pisarza kontrowersyjnego i niestroniącego od erotyki zawdzięcza powieściom dla dorosłych, między innymi Raz w roku w Skiroławkach oraz powieści historycznej Dagome iudex.

Spis treści 1 Życie i twórczość 2 Twórczość 2.1 Seria o Panu Samochodziku 2.2 Powieści dla dorosłych 2.3 Sztuki 2.4 Filmografia 2.5 Ekranizacje 3 Linki zewnętrzne

[edytuj] Życie i twórczość

W 1940 roku został wraz z rodziną wysiedlony do Słupi Skierniewickiej. Tam ciężko pracował fizycznie. Po zakończeniu wojny powrócił z rodziną do Łodzi i w styczniu 1945 roku do przedwojennego mieszkania. Niebawem rozpoczął naukę w Liceum Ogólnokształcącym nr 3.

W 1946 roku napisał pierwszą powieść dla młodzieży "Związek poszukiwaczy skarbów", która była drukowana w odcinkach w tygodniku "Przyjaciel". Drukował też wiersze w "Kuźnicy" i w "Szpilkach".

W 1948 roku zdał maturę i wyjechał do Szklarskiej Poręby, gdzie krótko pracował jako wychowawca w Domu Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. W tym samym roku rozpoczął studia w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi. Rok później otrzymał stypendium i zaczął studiować scenopisarstwo w Wszechzwiązkowym Państwowym Instytucie Kinematografii w Moskwie. Z Moskwy wyjechał samowolnie w 1950 roku. Wtedy wstrzymano druk w "Czytelniku" jego pierwszej książki "Chłopcy", jego usunięto ze studiów, a ojca wyrzucono z pracy.

Po pewnym czasie otrzymał jednak etat redaktora w "Głosie Robotniczym", gdzie pracował do 1958 roku (do szkoły filmowej ponownie go nie przyjęto). W tym okresie zaczął się posługiwać pseudonimem "Zbigniew Nienacki".

W 1952 roku ożenił się z Heleną Dąbską, a w 1953 roku urodził się im syn Mariusz (był lekarzem, zmarł w 1999 roku).

W 1957 roku wydał powieść "Uroczysko", którą uważał za swój właściwy debiut. W latach 1954-1964 pracował w tygodniku "Odgłosy", gdzie kierował działem reportażu, potem działem filmowym, a na koniec działem kobiecym. Owocem tej pracy był tom reportaży "Ucieczka z przedmieścia". W 1958 roku na łamach "Odgłosów" wydał powieść w odcinkach "Zabójstwo Herakliusza Pronobisa".

W 1960 roku wydał "Skarb Atanaryka", w 1961 roku "Pozwolenie na przywóz lwa" i "Worek Judaszów", a w 1962 roku w Głosie Robotniczym powieść w odcinkach "Wąż morski". W 1961 roku opublikował "Laseczkę i tajemnicę", w 1963 roku "Podniesienie", a w 1964 roku "Z głębokości" oraz powieść dla młodzieży "Wyspa Złoczyńców", która stała się początkiem serii książek o Panu Samochodziku.

W latach 1962-1965 pełnił funkcję ławnika sądowego w Wydziale Karnym Sądu Rejonowego w Łodzi. Niejako pokłosiem tej działalności było wydane w 1965 roku "Sumienie". W 1962 roku został członkiem Związku Literatów Polskich, a w 1964 roku otrzymał nagrodę miasta Łodzi za "Podniesienie" i "Worek Judaszów". W 1966 roku otrzymał kolejną nagrodę za powieść "Liście dębu" (pierwotny tytuł "Święta miłość"), której tom I ukazał się drukiem w 1967, a tom II w 1969 roku. W 1966 roku wydał kolejną książkę młodzieżową "Pan Samochodzik i templariusze", a w 1967 roku "Księgę strachów".

Przełomem w życiu i twórczości Pisarza było w 1967 roku jego przeprowadzenie się do Jerzwałdu niedaleko Iławy. W 1969 roku wydał "Niesamowity dwór", w 1970 roku "Nowe przygody Pana Samochodzika", w 1971 roku powieść dla dorosłych "Mężczyzna czterdziestoletni", a w 1975 roku "Pan Samochodzik i tajemnica tajemnic".

Trzecim, obok książek dla dorosłych i dla młodzieży, nurtem twórczości Pisarza były sztuki teatralne. W 1961 roku napisał "Termitierę", w 1963 roku "Golem", "Myszy króla Popiela" i "Styks" (druk: 1966), w 1966 roku "Opowieść o Bielinku", w 1967 roku "Miejsce dla żywych" (nie wystawiono jej), w 1968 roku "Nekropolis"; w latach sześćdziesiątych napisał też "Na Kasjopei zaraza".

Przygotował widowiska telewizyjne: "Krwawa ręka" (1967) i "Dziewięć złotych naczyń" (1968). Na podstawie "Podniesienia" opracował słuchowisko radiowe "Bielinek". Ponadto malował i rzeźbił.

Pisarz tworzył kolejne powieści młodzieżowe o Panu Samochodziku, a jednocześnie swoje najbardziej znane książki dla dorosłych: "Uwodziciel" (1979), "Raz w roku w Skiroławkach", tom 1-2 (1983), "Wielki las" (1987) i "Dagome iudex", tom 1-3 (1989—1990). Tę ostatnią, napisaną w gatunku fantasy powieść uważał za najlepszą w swoim dorobku literackim.

W roku 1977 w plebiscycie czytelników "Płomyka" otrzymał "Orle Pióro". W 1988 roku "Wielki las" wyróżniono nagrodą Stowarzyszenia Księgarzy Polskich, a w 1991 roku pisarza uhonorowano nagrodą za twórczość dla dzieci i młodzieży. Kilka powieści Zbigniewa Nienackiego doczekało się adaptacji filmowej. Stanisław Jędryka w 1971 roku nakręcił "Wyspę Złoczyńców", Jerzy Passendorfer "Akcję Brutus" według "Worka Judaszów", a w telewizji pojawił się serial "Samochodzik i templariusze" ze Stanisławem Mikulskim w roli głównej. Z kolei Janusz Kidawa nakręcił film "Pan Samochodzik i niesamowity dwór", Kazimierz Tarnas "Pan Samochodzik i praskie tajemnice" (filmowa wersja "Tajemnicy tajemnic"), a w 1991 roku Janusz Kidawa "Latające machiny kontra Pan Samochodzik" (filmowa wersja "Złotej rękawicy").

Książki Pisarza tłumaczono na wiele języków: Język niemiecki, Język rosyjski, Język ukraiński, Język czeski, Język słowacki, Język bułgarski, Język węgierski, Język gruziński, Język ormiański i Język baszkirski, Język kirgiski.

Zbigniew Nienacki był aktywnym członkiem PZPR, ORMO i ZLP.

[edytuj] Twórczość

[edytuj] Seria o Panu Samochodziku

Kolejność wewnętrznej chronologii, a nie chronologii wydawniczej:

• Pozwolenie na przywóz lwa (nowy tytuł: Pierwsza przygoda Pana Samochodzika) (1961)
• Uroczysko (nowy tytuł: Pan Samochodzik i święty relikwiarz) (1957)
• Skarb Atanaryka (nowy tytuł: Pan Samochodzik i skarb Atanaryka) (1960)
• Wyspa Złoczyńców (nowy tytuł: Pan Samochodzik i Wyspa Złoczyńców) (1964)
• Pan Samochodzik i templariusze (1966)
• Księga strachów (nowy tytuł: Pan Samochodzik i dziwne szachownice) (1967)
• Niesamowity dwór (nowy tytuł: Pan Samochodzik i niesamowity dwór) (1970)
• Nowe przygody Pana Samochodzika (nowy tytuł: Pan Samochodzik i Kapitan Nemo) (1970)
• Pan Samochodzik i zagadki Fromborka (1972)
• Pan Samochodzik i Fantomas (1973)
• Pan Samochodzik i tajemnica tajemnic (1975)
• Pan Samochodzik i Winnetou (1976)
• Pan Samochodzik i Niewidzialni (1977)
• Pan Samochodzik i złota rękawica (1979)
• Pan Samochodzik i człowiek z UFO (nowy tytuł: Pan Samochodzik i Nieśmiertelny) (1985)
• Pan Samochodzik i nieuchwytny kolekcjoner (1997) (książka dokończona przez Jerzego Ignaciuka)
• Pan Samochodzik i testament rycerza Jędrzeja (1997) (zaadaptowany tekst Zabójstwo Herakliusza Pronobisa przez Jerzego Ignaciuka - pierwotny tekst nie ma nic wspólnego z Panem Samochodzikiem)

[edytuj] Powieści dla dorosłych

• Worek Judaszów (1961)
• Podniesienie (1963)
• Laseczka i tajemnica (1963)
• Z głębokości (1964)
• Sumienie (1965)
• Liście dębu (t. 1 - 1967, t. 2 - 1969)
• Mężczyzna czterdziestoletni (1971)
• Uwodziciel (1978)
• Raz w roku w Skiroławkach (tom 1 i 2 1983)
• Wielki las (1987)
• Dagome iudex (wydane także jako Historia sekretna) (1989-1990)

[edytuj] Sztuki

• Termitiera (1962)
• Golem (1963)
• Styks (1963-1966)
• Opowieść o Bielinku (1966)

[edytuj] Filmografia

• Wyspa Złoczyńców (film, 1965) - scenariusz
• Z przygodą na ty (serial tv, 1966) - scenariusz
• Wyprawa odważnych (odc. 6) w: Z przygodą na ty (serial tv, 1966) - dialogi
• Akcja Brutus (film, 1970) - scenariusz
• Samochodzik i templariusze (serial tv, 1971) - scenariusz
• Pan Samochodzik i niesamowity dwór (film, 1986) - scenariusz

[edytuj] Ekranizacje

• Wyspa Złoczyńców (1965) na podstawie powieści Wyspa Złoczyńców
• Akcja Brutus (1970) na podstawie powieści Worek Judaszów
• Samochodzik i templariusze (1971) - na podstawie powieści Pan Samochodzik i templariusze
• Pan Samochodzik i niesamowity dwór (1986) - na podstawie powieści Niesamowity dwór
• Pan Samochodzik i praskie tajemnice (1988) - na podstawie powieści Pan Samochodzik i tajemnica tajemnic
• Latające machiny kontra Pan Samochodzik (1991) - na podstawie powieści Pan Samochodzik i złota rękawica

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Internetowy Klub Nienackofanów - www.nienacki.art.pl

ŚWIAT 24/7

Tragiczne trzęsienie ziemi w Chinach, wybory parlamentarne w Serbii i 60. lecie Państwa Izrael, to najważniejsze tematy, o których pisaliśmy w zeszłym tygodniu w tvn24.pl

Chavez przeprasza Merkel za Hitlera

Prezydent Wenezueli osobiście przeprosił niemiecką kanclerz Angelę Merkel za swoje niedzielne wystąpienie, w którym zarzucił jej polityczne pokrewieństwo z Adolfem Hitlerem. Okazją do przeprosin był szczyt przywódców i szefów rządów państw UE oraz Ameryki Łacińskiej w Peru.

Telewizja, która zatrudnia 114... fryzjerów

"RAI - orgia władzy" - tak rzymski tygodnik "L'Espresso" opisuje włoską telewizję publiczną. Według raportu, na który powołuje się gazeta, RAI szasta pieniędzmi na prawo i lewo, m.in. zatrudniając pracowników, którzy właściwie nic nie robią.

Jak Tusk i UE chcą zaradzić biedzie

Nakarmić głodnych i ratować środowisko - to pierwsze punkty programu szczytu Unia Europejska - Ameryka Łacińska i Karaiby, który rozpoczął się w piątek w Limie. Polskę w Peru reprezentuje Donald Tusk.

Spór o finansowanie wojny w Iraku

Izba Reprezentantów USA po raz pierwszy w historii nie przyznała rządowi funduszy na prowadzenie działań militarnych. Ustawa o dalszym finansowaniu wojny w Iraku i Afganistanie utknęła w Kongresie wskutek sporów między Demokratami a Republikanami.

Linki: Strona g��wna