Zuzela - Google

Zuzela

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Współrzędne: 52°41'51.5" N 22°14'16.2" EGeografia

Zuzela
Województwo mazowieckie
Powiat ostrowski
Gmina Nur
Sołtys Jan Zawistowski
PoÅ‚ożenie 52° 41' 51.5'' N
22° 14' 16.2'' E
Liczba
mieszkańców
 â€¢ liczba ludnoÅ›ci


199
Strefa numeracyjna
(do 2005)
86
Kod pocztowy 07-321
Tablice rejestracyjne WOR
Położenie na mapie Polski
Zuzela
Zuzela
Zuzela

Zuzela – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Nur.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Spis treści

[edytuj] Historia

[edytuj] Historia miejscowości

Znaleziska archeologiczne świadczą o zasiedleniu tej ziemi w czasie neolitu. Inne z wczesnego średniowiecza mogą wskazywać iż miejscowa ludność zajmowała się prymitywnym hutnictwem. Pośrednio mówi o tym również nazwa miejscowości, która według językoznawców powstała od słowa żużel/zuzel.

Wieś jest wzmiankowana w najstarszym inwentarzu dóbr biskupstwa płockiego. Pierwszy zapis- Zorzola pochodzi z 1161 roku. Wtedy to Henryk, książę mazowiecki nadał ją klasztorowi Kanoników Regularnych z Czerwińska. Kolejne wzmianki pochodzą z 1203- Svssola i 1240- Suzola. W tym czasie notuje się tu istnienie kościoła. [1]

W roku 1254 dalej należy do opactwa kanoników w Czerwińsku. W XIV wieku po najazdach Jaćwingów i Litwinów ponownie zwrócona temu klasztorowi. Podlegała opiece kasztelanii w Kamieńczyku, zwanego wtedy Kamieńcem. W nieznanym czasie obdarzona rzekomo prawami miejskimi. Do roku 1796 w posiadaniu klasztoru czerwińskiego. [2]

Po III rozbiorze Zuzela wraz z całą ziemią nurską znalazła się w granicach tzw. Prus Nowowschodnich. W roku 1797 dobra zakonne zostały odebrane przez państwo pruskie. Jednak miejscowi proboszcze do roku 1865 posiadali własne grunty.

  • Liczba domów i mieszkaÅ„ców wioski w XIX i XX w.:
    • 1817- 13 domów i 93 mieszkaÅ„ców
    • 1827- 13 domów i 90 mieszkaÅ„ców
    • 1891- 32 domów i 306 mieszkaÅ„ców
    • 1906- 44 domów i ponad 400 mieszkaÅ„ców
    • 1921- 59 domów i ponad 355 mieszkaÅ„ców

W ostatnich latach XIX wieku powstała w Zuzeli szkoła powszechna. W okresie międzywojennym działał tu sklep spożywczy należący do J. Rutkowskiego. [1]

[edytuj] Historia kościoła

Pierwszy kościół powstał w Zuzeli na początku XIII w. Jednak po najazdach Jaćwingów i Litwinów wieś przestała istnieć. [1]

W 1406 r. wzmiankowany kościół św. Mikołaja. W 1448 roku biskup płocki Paweł Giżycki odnowił parafię, a uposażył opat zakonny Rafał. [2] Parafia obejmowała obszar z obu stron rzeki Bug. W roku 1449 część ziem parafii znalazła się w obrębie nowo utworzonej w Zarębach Kościelnych. [1]

Kościół p.w. św. Trójcy wzmiankowany był w roku 1480. Kościół p.w. św. Trójcy i św. Leonarda wymieniany był w 1609 r., kolejny, drewniany wzniesiony w 1726 r. z inicjatywy Jana Słomczewskiego kanonika regularnego, konsekrowany w roku 1792. W 1726 roku powstał drewniany kościół pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego.[2]

Do plebana należała pewna grupa chłopów. Według danych z 1802 roku chłopami plebańskimi byli: Jan Gałązka, Szymon Jarząbek, Paweł Pruszyński, Wawrzyniec Rybaczek, Kazimierz Borkowski.[1]

Obecny kościół neogotycki został wzniesiony w latach 1908-1913. W roku 1944 kościół uległ częściowemu zniszczeniu. Odbudowany w kilku etapach do 1967 r. Do najcenniejszego wyposażenia wnętrza kościoła należy renesansowy kielich z 1642 r., późnorenesansowy, srebrny krzyż ołtarzowy z 1604 r., rokokowa monstrancja i gwiazda orderowa z XVIII w. oraz ornat zdobiony kolumną wykonaną z brokatu aksamitnego z XVI w.[2]

[edytuj] Obiekty zabytkowe

  • zespół sakralny koÅ›cioÅ‚a parafialnego p.w. Przemienienia PaÅ„skiego wzniesiony w latach 1908-1913 wedÅ‚ug projektu Józefa Piusa DziekoÅ„skiego
  • drewniana dzwonnica z 1. ćw. XX w.
  • rzymsko-katolicki cmentarz parafialny z licznymi grobowcami pochodzÄ…cymi z koÅ„ca XIX w., m.in.: Tomasza Kaczorowskiego z 1865 r., BÅ‚ażeja Godlewskiego z 1865 r., JedliÅ„skich z 1893 r.
  • budynek drewniany szkoÅ‚y powszechnej zbudowany w latach 30. XX w., do której uczÄ™szczaÅ‚ pochodzÄ…cy z Zuzeli Prymas TysiÄ…clecia- kardynaÅ‚ Stefan WyszyÅ„ski. Obecnie mieÅ›ci muzeum poÅ›wiÄ™cone kardynaÅ‚owi WyszyÅ„skiemu.[1]

[edytuj] Współcześnie

[edytuj] Urodzeni w Zuzeli

Stefan Wyszyński - 1901-1981 - arcybiskup, metropolita warszawsko-gnieźnieński, kardynał, prymas Polski (zwany Prymasem Tysiąclecia).

[edytuj] Linki zewnętrzne

[edytuj] Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Plan odnowy miejscowości Zuzela, Uchwała Nr 1/08 Rady Gminy Nur z dnia 19 stycznia 2008 r.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Katalog zabytków sztuki, Województwo łomżyńskie, Pod redakcją M. Kałamajskiej-Saeed, Ciechanowiec, Zambrów, Wysokie Mazowieckie i okolice, PAN Instytut Sztuki, Warszawa 1986, str. 105-106
Zalążek artykułu
Ponieważ treść tego artykuÅ‚u zwiÄ…zanego z woj. mazowieckim ma formÄ™ zaledwie zalążkowÄ…, pomóż nam jÄ… rozbudować, o ile dysponujesz odpowiednimi źródÅ‚ami.
Prosimy, zapoznaj siÄ™ najpierw z zasadami oraz zaleceniami edytowania Wikipedii.

Niewyspane nastolatki mogą mieć nadciśnienie
Nastolatki, które śpią mniej niż 6,5 godziny na dobę mają 2,5 razy większe ryzyko zachorowania na nadciśnienie niż ich bardziej wyspani koledzy. Nadciśnienie to jedna z głównych przyczyn zawałów serca i chorób układu krążenia.
Najwyżsi ludzie świata
Tytuł najwyższego człowieka na świecie powrócił do Chińczyka Bao Xishuna, gdyż obecny rekordzista, Ukrainiec Leonid Stadnyk, odmówił poddania się zmierzeniu według nowych zasad - podała agencja Reuters.
USG pomaga przewidzieć zawał
Badania ultrasonograficzne mogą pomóc w zidentyfikowaniu osób szczególnie zagrożonych zawałem serca i innymi chorobami układu sercowo-naczyniowego - informuje pismo "Radiology".
Odkryto głowę kolosalnego posągu cesarzowej
Archeolodzy odkryli w południowo-zachodniej Turcji głowę wielkiego marmurowego posągu, przedstawiającego postać Faustyny Starszej, żony rzymskiego cesarza Antoninusa Piusa - donosi serwis internetowy BBC News.
Krew menstruacyjna może leczyć miażdżycę
Komórki pozyskiwane z krwi menstruacyjnej mogą być wykorzystane do leczenia zaawansowanej miażdżycy tętnic obwodowych - informuje serwis "EurekAlert".
Linki: Strona g³ówna