Z Wikipedii

Zyndram z Maszkowic, fragment obrazu Jana Matejki Bitwa pod Grunwaldem

Zyndram z Maszkowic miał w herbie Słońce (ur. w latach pięćdziesiątych XIV wieku, zm. przed 5 czerwca 1414 roku), polski rycerz.

Pochodził z rodziny mieszczańskiej. Jego rodowe Maszkowice znajdowały się w okolicach Nowego Sącza. Najstarsza wzmianka o Zyndramie z Maszkowic pochodzi z roku 1388 z akt sądu w Bieczu.

Na polecenie Jagiełły w 1390 roku bronił zamku w Kamieńcu Litewskim przed Krzyżakami popierającymi księcia Witolda.

Niektórzy historycy przypuszczają, że brał udział w 1395 roku w wyprawie Zygmunta Luksemburskiego i walczył w bitwie pod Nikopolis. W dokumencie z roku 1401 czytamy, że Zyndram z Maszkowic h. Słońce tenutariusz małogoski zobowiązał się do dobrowolnego uwięzienia w Małogoszczu lub Cieślach ^[1]. Miecznik krakowski od 1404 roku. Jako starosta Jasła, został wezwany przez polskiego króla Władysława Jagiełłę do wzięcia udziału w wielkiej wojnie z zakonem krzyżackim, podczas której pełnił, według Długosza, urząd officium principis militae - rzekomo dowodzącego wyprawą wojenną. Faktycznie podczas pochodu wojsk oraz bitwy pod Grunwaldem był oboźnym polskiego wojska, rozstawiał je do bitwy na polecenie króla i być może prowadził chorągiew krakowską. Według przekazów Jana Długosza, to właśnie ludzie z jego oddziału mieli zabić wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena. Zaskakującym jest fakt, że w żadnych kronikach nie ma wzmianki o nagrodzie dla Zyndrama, zwłaszcza że inni dostojni uczestnicy zostali hojnie obdarowani. Związane to mogło być z odpowiedzialnością za dopuszczenie w trakcie bitwy do upadku wielkiej chorągwii królestwa, co mogło grozić przegraną całej bitwy.

W 1412 roku w zapiskach sądu bieckiego zostało odnotowane, że rycerz ten wytoczył proces przeciwko biskupowi Maciejowi, lecz wyrok zapadł na jego niekorzyść.

W 1413 roku Zyndram z Maszkowic otrzymując wieś Przysietnicę wziął na siebie obowiązek obrony ziemi przed najazdami Tatarów i przed zbójnikami beskidzkimi.

W czasie swojej służby z nadania króla posiadał wsie: Jaśliska, Zyndranowa, Lubatowa, Jasionka i Królik Polski oraz rodową siedzibę - Maszkowice. Dzierżawił także kilka miast królewskich. Pełnił także urząd starosty niegrodowego jasielskiego.

Zyndram pojął za żonę Annę - mieszczankę krakowską. Zyndram miał tylko córkę, która wyszła za mąż za rajcę krakowskiego Jana, który przybrał po teściu przydomek "Zyndram".

Nie ma zadnych materialnych dowodów na to iż Zyndam faktycznie zamieszkiwał w Maszkowicach. Przypisywana mu siedziba, "Grodzisko", czy też jak chce późniejsza tradycja "Góra Zyndrama" była zamieszkana już od czasów neolitycznych, o czym świadczą znalezione tam przedmioty kamienne. Znana badaczka, Maria Cabalska, odsłoniła na wzgórzu w Maszkowicach potężny gród obronny datowany jednak na epokę brązu. Starożytne osadnictwo w Maszkowicach zanikło na dobre na przełomie naszej ery. Trzeba jednak przyznać iż na południowym cyplu wzgórza "Zyndrama" odnaleziono resztki (baszty?) średniowiecznego muru, a okoliczna ludność miała jakoby odnaleźć miecz i drobne żelazne przedmioty na wzgórzu. Sprawa średniowiecznej budowli na Grodzisku w Maszkowicach zostaje więc otwarta. Niezaprzeczalna jest jednak jego starożytna metryka i nietypowa dla kultury łużyckiej konstrukcja kamiennego wału osady. Obecnie teren Grodziska stanowi rozległa łąka, zbocza natomiast porastają sady i brzozowy las.

Przypisy